مفهو م شناسی و ارائه الگوی اندیشه دفاعی مقام معظم فرماندهی کل قوا )مدّظلّه العالی( با محوریت بیان خاطرات ایشان در حوزه دفاعی - نظامی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات راهبردی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران

2 استادیار گروه علوم پایه دانشگاه افسری امام علی )ع( ارتش جمهوری اسلامی ایران، دکتری زبان و ادبیات فارسی )نویسنده مسئول(

چکیده

پژوهش حاضر به منظور تدوین منظومه اندیشه دفاعی مقام معظم رهبری )مدّظلّه العالی( با محوریت خاطرات ایشان در حوزه دفاعی - نظامی انجام شده است. این پژوهش، ازنظر فایده و هدف از نوع تحقیقات کاربردی، ازنظر رویکرد، از نوع کیفی بر پایه الگوواره تفسری و ازنظر ماهیت و نوع مطالعه، از نوع اکتشافی است. جامعه آماری مورد مطالعه کلیه بیانات و مکتوبات مقام معظم رهبری در نرم افزار حدیث ولایت از سال 1368 تا 1396 است. راهبرد تحقیق بر اساس راهبرد داده بنیاد است که با استفاده از این روش، تعداد مفاهیم حاصل در قالب 692 گزاره دربردارنده خاطره و 1078 مفهوم و کد مرتبط با اندیشه دفاعی به دست آمد که در قالب 17 مضمون و 73 بعد در قالب الگوواره ساختارمند نظریه داده بنیاد اجرا شد. برابر نتایج این پژوهش، مقوله «خدامحوری » مقوله محوری اندیشه دفاعی ایشان است که تمام مقولات دیگر در پیوند با آن معنا و مفهوم پیدا می نمایند. شرایط علّی موجد خدامحوری، هدایت مراجع، روحانیون و حوزه علمیه )نهاد دین( و نظام مقدس جمهوری اسامی ایران )نهاد سیاست( است. بسرها و عوامل زمین های مؤثر شامل مردم محوری و ویژگی ها و خصایص است. مقوله های دفاع آگاهانه در جنگ نرم، نیروهای مسلح توانمند، بسیج عمومی و همه جانبه،
مدیریت جهادی، خودکفایی و عدم وابستگی، دشمن شناسی، سازماندهی و جنگ پیش کنش گرانه و تدافعی و فرماندهی مطلوب، به عنوان راهبردهای محوری تعامل و کنش در اندیشه دفاعی جهت برپاداشتن مقوله خدامحوری اتخاذ شده که تحت تأثر مقوله های بیگانگان )آمریکا و ...( و دشمنان داخلی و خارجی به عنوان شرایط مداخله گر در راهبردهای تعامل و کنش در این الگوواره محسوب می شوند. پیامد راهبردهای تعامل و کنش و خدامحوری سرانجام منجر به پیروزی نهایی و برپایی تمدن نوین اسلامی، قدرت و اقتدار ملی کشور خواهد شد. جایگاه و روابط هر یک از این مضامین در قالب مدل الگوواره مشخص و شش قضیه مرتبط ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conceptualizing and modeling the defense thought of the Supreme Commander of the Armed Forces with an emphasis on his memoirs in the field of defense - military

نویسندگان [English]

  • hamid karimi 1
  • mohammadreza iravani 2
چکیده [English]

The present study aimed to compile the defense thoughts of the Supreme Leader with an emphasis on his memoirs in the field of defense - military. This explanatory research is applied in terms of objective, which is carried out qualitatively based on the interpretive paradigm. The statistical population of the study consisted of all the statements and letters of the Supreme Leader in the Hadith-e-Velayat software from 1989 to 2017. The research strategy is based on grounded theory. Using this method, 692 statements containing memory and 1078 concepts and codes related to defense thought were obtained all of which were implemented within 17 themes and 73 dimensions in the form of a structured paradigm of grounded theory. According to the results, the concept of “God-centeredness” is the central category of his defense thought to in connection with which all other categories find meaning. Causal conditions creating God-centeredness include guidance of authorities, clerics and seminary (institution of religion) and the holy system of the Islamic Republic of Iran (institution of politics). Grounds and underlying factors include people-centeredness and characteristics. The categories of conscious defense in soft warfare, powerful armed forces, general and all-round mobilization, jihadi management, self-sufficiency, and independence, recognizing the enemy, proactive organizing and defensive warfare, and optimal commanding are considered as central strategies for action and interaction in defense thought to establish the God-centeredness, which is influenced by the categories of foreigners (America, etc.) and internal and external enemies as intervening factors in the strategies of interaction and action in this paradigm. The consequence of action-interaction and God-centeredness strategies will eventually lead to the victory and the establishment of a new Islamic civilization, power, and national authority. The position and relationships of each of these themes are presented in the form of a specific paradigm model and six related theorems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grounded Theory Defense Thought Ayatollah Seyed Ali Khamenei Memoirs
- قرآن کریم
- ابن منظور، ) 1408 ه.ق.(، لسان العرب، بیروت: دار الإحیاء الترا ثالعربی.
- احدی، محمد )ناظر علمی(، ) 1395 (، سیر تحول اندیشه های نظامی؛ کتاب اول، کلیات اندیشه نظامی، چاپ اول، تهران: مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
- ایروانی، محمدرضا، ) 1390 (، بر سمند خاطره؛ نگاهی تازه به خاطره نویسی و بررسی، نقد و تحلیل خاطره نگاشته های آزادگان دفاع مقدس و خاطره نگاشته دا، چاپ اول، تهران: نشر صریر
- خسروپناه، عبدالحسین و دیگران، ) « ،)1396 منظومه فکری آیت الله العظمی خامنه ای »، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- خوانساری، محمد، ) 1377 ( منطق صوری )دوره مختصر(، چاپ سیزدهم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- دهخدا، علی اکبر، ) 1372 (، لغت نامه دهخدا، تهران: دانشگاه تهران.
- رشیدزاده، فتح الله، ) 1389 (، تربیت نظامی، چاپ اول، تهران: دانشگاه افسری امام علی )ع( با همکاری انتشارات آوای قلم.
- رشیدزاده، فتح الله، ) 1392 (، تربیت نظامی برای دانشجویان دانشگاه های افسری، چاپ اول، تهران: دانشگاه افسری امام علی )ع(
- رشیدزاده، فتح الله ) 1396 (، فرماندهی و مدیریت جهادی در اندیشه فرماندهی معظم کل قوا، چاپ اول، تهران: انتشارات آجا
- دانایی فرد، حسن، سید مهدی الوانی و عادل آذر ) 1386 (، روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: نشر صفار.
- صلح میرزایی، سعید، ) 1390 (، فلسطین از منظر حضرت آیت الله خامنه ای، چاپ اول، تهران: نشر انقلاب اسلامی
- طباطبایی، سید محمدحسین، ) 1393 ه.ق.(، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: اعلمی.
- عمید، حسن، ) 1362 ( فرهنگ فارسی، تهران: امیرکبیر
- مراد پری، هادی، ) 1391 (، الگوی دفاعی در اندیشه دفاعی حضرت امام خامنه ای )مدّظلّه العالی( فصلنامه مطالعات بین رشته ای دانش راهبردی، شماره 9، تهران، صص 83 - 112
- مراد پیری، هادی، ) 1391 (، روش شناسی و مؤلفه های اندیشه دفاعی حضرت امام خامن های )مدّظلّه العالی( اولین همایش تبیین اندیش ههای دفاعی امام خامنه ای )مدّظلّه العالی( تهران: دانشگاه صنعتی مالک اشتر
- مقیسه، رضا و همکاران، ) 1391 (، اندیشه دفاعی فرماندهی معظم کل قوا حضرت امام خامنه ای )مدّظلّه العالی( همایش دفاع ملی و دفاع همه جانبه، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی
- معین، محمد، فرهنگ معین، جلد 1، تهران: امیرکبیر.
- نوروزی، محمدتقی، ) 1385 (، فرهنگ دفاعی- امنیتی، چاپ اول، تهران: انتشارات سنا
- Strauss, A. and J. Corbin (1992). Basics of Qualitative Research:Techniques and
Procedures for Developing Grounded Theory, California: Sage Publications, Inc.
- (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing
Grounded Theory, California: Sage Publications, Inc. Second Edition.
- Treasury, H.M. (2000). Productivity in the UK: The Evidence and the Government’s
Approach.