ایران و روسیه در جغرافیای سیاسی جدید غرب آسیا؛ مهار بی ثباتی و روندسازی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده

استادیار، مطالعات منطقه‌ای، شهید بهشتی،

چکیده

هدف این مقاله بررسی تغییر ترتیبات جغرافیای سیاسی غرب آسیا و فرصت های ایران و روسیه برای متعادل تر کردن موازنه در این منطقه است. به این منظور، ضمن تحلیل چیستی ترتیبات فعلی و دورنمای آن، مبانی مشترک نظری و زمینه های همکاری میان دو کشور برای ایجاد موازنه باثبات تر مطالعه می شود. این نوشتار بر این تاکید دارد که ترتیبات مستقر در غرب آسیا؛ به ویژه پس از بحران سوریه، دچار تغییرات سیستمی شده است. سهم خواهی گروه های زیر ملی، تشدید رقابت میان قدرت های منطق های، ضعف غرب در پیشبرد اهداف خود و در مقابل تلاش مسکو برای احیاء موقعیت خود در غرب آسیا نشانه هایی از آرایش جدید نیروها در منطقه هستند. این مقاله با روش تحلیل سیستمی ترتیبات جغرافیای سیاسی در غرب آسیا را در متن تحولات بین المللی بررسی خواهد کرد و به ارتباط معنادار روندها در این دو عرصه توجه می کند. روابط ایران و روسیه و زمینه های همکاری آنها برای مهار بی ثباتی و روندسازی در غرب آسیا در همین متن کلی تحلیل و تاکید می شود که به رغم برخی اختلافات، ضرورت بازدارندگی موثر در برابر روندهای بی ثبات ساز؛ ازجمله سیاست های آمریکا که باز تولید کننده تهدید و بی ثباتی است، می تواند مبنای تعامل پایدار دو کشور باشد. هم افزایی در مقابل این تهدید راهبردی به ایجاد نظم متعادل تر در ترتیبات جغرافیای سیاسی غرب آسیا مساعدت کرده و توان بازدارندگی و باثبات سازی دو کشور در سایر مناطق از جمله اوراسیا را نیز تقویت می کند. در مقابل، انفعال یا ناکامی در این زمینه، پیشبرد نظم مخرب غربی نه تنها در غرب آسیا، بلکه سایر مناطق ازجمله اوراسیا را در پی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iran and Russia in the new political geography of Western Asia; containment of instability and trending

نویسنده [English]

  • alireza nouri
چکیده [English]

The present study aims to investigate changes in the geopolitical order of Western Asia and the opportunities created for Iran and Russia to balance the power in the region. For this purpose, while analyzing the current order and its outlook, the common theoretical foundations and cooperation areas between the two countries are studied to establish a more stable balance of power. The present article acknowledges that the order in Western Asia, especially after the Syrian crisis, has undergone systemic changes. The subnational groups’ demand for share, the intense competition between regional powers, the weakness of the West in pursuing its goals, and Moscow’s attempt to revive its position in Western Asia show the signs of a new arrangement of forces in the region. This paper will perform a systemic analysis to investigate the geopolitical order in Western Asia in the context of international developments and then will focus on the significant relationship between trends in these two areas. The Iran-Russia relations and their areas of cooperation for the containment of instability and trending in Western Asia are also analyzed in this article. It is emphasized that, despite some disputes, the need for effective deterrence against destabilizing trends, including American policies that reproduce threats and instability, can form the basis of sustainable interaction between both countries. Synergy against such strategic threat contributes to a more balanced order in the Western Asian geopolitics and strengthens the potential of deterrence and stability in other regions, including Eurasia. In contrast, passivity or failure in this area will lead to the progress of destructive Western order not only in Western Asia but also in other areas, including Eurasia

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran Russia Western Asia West Political Geography Regional Order
نوری، علیرضا (اسفند 1394) «بررسی امکان همکاری استراتژیک میان ایران و روسیه». در مجموعه مقالات «چشم‌انداز روابط ایران و روسیه». زیر نظر؛ حسین عسگریان. انتشارات موسسه مطالعات ابرار معاصر تهران. صص 60-33.
نوری، علیرضا و سویشنیکووا، یولیا (1395) "ائتلاف تاکتیکی ایران و روسیه در غرب آسیا جدید؛ ابعاد و بایسته‌ها". در مجموعه مقالات اولین اجلاس امنیتی تهران: نظم امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا (جلد دوم). انتشارات موسسه ابرار معاصر تهران. صص 182-167.
Alyson J. K. Bailes, Bradley A. Thayer & Baldur, Thorhallsson (2016) “Alliance Theory and Alliance ‘Shelter’: The Complexities of Small State Alliance Behaviour”. Third World Thematics: A TWQ Journal. 1(1): 9-26.
Binnendijk, Hans (2016) Friends, Foes, and Future Directions: U.S. Partnerships in a Turbulent World: Strategic Rethink. RAND Corporation.
Borshchevskaya, Anna (Winter 2018) “Russia’s Goals Go beyond Damascus; Moscow’s Middle East Resurgence”. Middle East Quarterly. 25(1): 1-13.
Duncombe, Constance and Dunne, Tim (January 2018) “After liberal world order”. International Affairs. 94(1): 25–42.
Friedman, L. Rebecca and Rapp-Hooper, Mira (Spring 2018) “The Day after Trump: American Strategy for a New International Order”. The Washington Quarterly. 41(1): 7–25.
Ikenberry, G. John (January 2018) “The end of liberal international order?”. International Affairs. 94(1): 7–23.
Kozhanov, Nikolay (March 2017) “Russian Foreign Policy in the Middle East: New Challenge for Western Interests?”. Center for Transatlantic Relations.
Lee, Dong Sun (June 2017) “America’s International Leadership in Transition: From Global Hegemony towards OffshoreLeadership”. Journal of International and Area Studies. 24(1): 1-19.
Mazarr, Michael J. (2018) “Summary of the Building a Sustainable International Order Project”. Research Report. The RAND Corporation.
Mazarr, Michael J. & Heath, Timothy R. & Cevallos, Astrid Stuth (2018) “China and the International Order”. Research Report. The RAND Corporation.
“National Security Strategy of the United States of America” (December 18, 2017). THE WHITE HOUSE. WASHINGTON, DC.
Radin, Andrew & Bruce, Clinton Reach (2017) “Russian Views of the International Order”. Research Report. The RAND Corporation.
Santini, Ruth Hanau (October 2017) “A New Regional Cold War in the Middle East and North Africa: Regional Security Complex Theory Revisited”. The International Spectator, 52(4): 93-111.
Shumilin, Alexander & Shumilina, Inna (April 2017) “Russia as a Gravity Pole of the GCC’s New Foreign Policy Pragmatism”. The International Spectator, 52(2): 15-129.
Snyder, Glenn H. (1990) “Alliance Theory: A Neorealist First Cut”. Journal of International Affairs. 44(1):103-123.
Stokes, Doug (September 2017) “Trump, American Hegemony and the Future of the Liberal International Order”. International Affairs. 93(5): 133–150.
Waltz, Kenneth N. (2000) “Structural Realism After the Cold War”. International security. 25(1): 5-41.
Walt, Stephen (2009) “Alliances in a Unipolar World”. World Politics. 61(1): 86–120.
Wright, Thomas (2018) “A Post-American Europe and the Future of U.S. Strategy”. BROOKINGS – Robert Bosch Foundation Transatlantic Initiative.
Аветисян, Элеонора Г, (Ноябрая 2017) «Политика России на Ближнем Востоке и ее влияние на международный имидж государства». Актуальные проблемы современных международных отношений. № 10: 4-10.
(الوناردو آوِتسیان، سیاست روسیه در غرب آسیا و تأثیر آن بر تصویر دولت، مجله مسائل روابط بین‌الملل معاصر)
Безруков, Андрей О. & Силаев, Николай Ю., & Сушенцов, Андрей А. (Авриля 2017) «Прогноз угроз международной безопасности России в 2017 г.» Вестник МГИМО Университета. 53(2): 226-253
(آندره بِزروکاف، نیکلای سیلایِف و آندره سوشِنتسوف، پیش‌بینی تهدیدهای امنیت بین‌الملل برای روسیه، فصلنامه دانشگاه روابط بین‌الملل مسکو)
«Выступление и дискуссия на Мюнхенской конференции по вопросам политики безопасности» (Февраля 10, 2007). kremlin.ru.
(سخنرانی و بحث در اجلاس امنیتی مونیخ)
«Интервью Азербайджанскому государственному информационному агентству «АзерТАдж»» (Августа 5, 2016). kremlin.ru.
(مصاحبه (پوتین) با خبرگزاری دولتی آذربایجان “آذرتاج”)
Лукьянов, Федор (Августа 23, 2016) "Нужен ли альянс?". Российская газета.
(فئودرو لوکیانوف، آیا به اتحاد نیازی هست)
«Путин объяснил, откуда у террористов берется сила» (Июня 15, 2017). РИА Новости.
(توضیح پوتین در مورد منبع قدرت تروریست‌ها)
«Путин сравнил ситуацию в Сирии с операцией США в Ираке” (Авриля 11, 2017). РИА Новости.
(پوتین وضعیت سوریه را با عملیات آمریکا در عراق مقایسه کرد)
Путин, Владимир (Февраля 27, 2012) «Россия и меняющийся мир». Московские новости.
(ولادیمیر پوتین، روسیه در جهان در حال تغییر، روزنامه ماسکوفسکی نوواستی)
«Путин: США пытались обмануть весь мир ядерной угрозой Ирана» (Октебря 22, 2015). Комсомольская Правда.
(پوتین: آمریکا تلاش کرد همه دنیا را با تهدید هسته‌ای ایران فریب دهد)
Стегний, Петр (Ноября и Декабря, 2012) «Ближний Восток: по-версальски или по-вестфальски?». Россия в глобальной политике. 10(6): 24-38.
(پتر استینگی، غرب آسیا؛ ورسایی یا وسفالیایی، مجله روسیه در سیاست جهانی)
«Стратегия Национальной Безопасности Российской Федерации» (Декабря 31, 2015). Администрация Президента России.
(راهبرد امنیت ملی فدراسیون روسیه، سایت رسمی ریاست جمهوری روسیه)
Труевцев Константин М. (Авриля 2017) «Ближний Восток: морфология конфликта и постконфликтный дизайн». Контуры глобальных трансформаций: политика, экономика, право». 2017. № 2: 143-166.
(کنستانتین توریوتسِف، غرب آسیا: ساخت‌شناسی تنش در فضای پساتنش، مجله روند تغییرات جهانی؛ سیاست اقتصاد و حقوق)
Ханалиев, Нурадин У., (Октября 2017) «Приоритеты национальной безопасности России на большом Ближнем Востоке». Власть. № 9: 143-152.
(نورالدین خانالی‌یف، اولویت‌های امنیت ملی روسیه در غرب آسیا بزرگ، مجله قدرت)