شناسایی عوامل موثر بر میزان رضایت روستاهای مرزی خراسان رضوی/ در راستای دست یابی به امنیت پایدار

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه بزرگمهر قائنات خراسان جنوبی

2 کارشناس ارشد پدافند غیرعامل گرایش امنیت ملی دانشکده علوم و فنون فارابی

چکیده

 دست‌یابی به امنیت پایدار؛ علاوه بر امکانات و تأسیسات نظامی، نیازمند حضور فعال و مشارکت مرزنشینان در فرایند تأمین امنیت است. این امر با افزایش رضایت مرزنشینان از شرایط زیستی آبادی‌های مرزی به‌عنوان پیش‌قراولان حافظ امنیت مرزها دست‌یافتنی است. با توجه به مرز 800 کیلومتری استان خراسان رضوی با کشورهای افغانستان و ترکمنستان، توجه به امنیت مرزهای شرقی را افزون نموده است. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر میزان رضایت روستاهای مرزی خراسان رضوی در راستای دست‌یابی به امنیت پایدار است؛ و سؤال پژوهش این است که عوامل مؤثر بر میزان رضایت روستاهای مرزی خراسان رضوی، در راستای دست‌یابی به امنیت پایدار کدامند؟
 در این راستا، این پژوهش با مطالعه  روستاهای از صفر مرزی تا 50 کیلومتری استان خراسان رضوی با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی، با 416 نمونه و براساس آزمون‌های آماری، ضریب همبستگی و رگرسیون گام‌به‌گام به شناسایی عوامل مؤثر بر رضایت مرزنشینان پرداخته است. نتایج بیانگر آن است که به‌طورکلی میزان رضایت از شرایط زیستی به اجزاء شرایط اقتصادی در بین روستاهای مورد مطالعه در سطح بالایی است که با آزمون تی به اثبات رسیده است. هم­چنین در بین روستاهای هم‌مرز با افغانستان و ترکمنستان به جز در شاخص خدماتی و رفاهی تفاوتی مشاهده نشده است. نتایج رگرسیون گام‌به‌گام بیانگر نقش 12 شاخص در تبین متغیر وابسته است که شاخص‌های اقتصادی بیشترین نقش  در تبین تغییرات متغیر وابسته را دارند؛ بنابراین بهبود شرایط اقتصادی به‌ویژه درزمینۀ کشاورزی نقش بسیار مهمی در افزایش رضایت از زندگی جمعیت روستایی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Identification of the Factors Influencing the Border Villages Satisfaction of Khorasan Razavi, In Order to Achieve Lasting Security

نویسندگان [English]

  • mehdi modoodi arkhondi 1
  • mehdi mahdavi zadeh 2
چکیده [English]

Achieving sustainable security, in addition to military facilities, requires an active presence and participation in the process of securing the border. This can be achieved by increasing the satisfaction of bordering people from their living conditions in border villages as the vanguard of protecting border security. Since Khorasan Razavi province has 800 kilometers borders with Afghanistan and Turkmenistan, it increases the attention to the security of the eastern border. The aim of this study was to identify factors influencing the satisfaction of the people living in border villages of Khorasan, which is one the important factors in order to achieve sustainable security; The research question is that; what are the factors influencing the border villages satisfaction of Khorasan Razavi, in order to achieve lasting security? In this regard, the villages distant from zero to 50 kilometers of the border of Khorasan Razavi province, which were about 416 samples, were studied using the analytical method, statistical tests, correlation coefficient and Stepwise Regression, to identify factors influencing border satisfaction.The result indicate that, generally speaking, the living condition compared to economic condition in villages under the investigation, is higher which was approved using T-test. Also in the villages bordering with Afghanistan and Turkmenistan, except the difference in the services and welfare indices, there were no significant differences. The results from Stepwise Regression indicated that, 12 indicators explain the dependent variable, among which economic indicators have the most important role in defining this variable.Therefore, improving the economic conditions, especially in agriculture field, plays an important role in increasing life satisfaction in the rural population.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Security
  • Khorasan Razavi
  • Life Satisfaction
  • Border Villages
1.آلبا، عبدالله. (1390). تحلیل تأثیر تعاونی‌های مرزنشینان بر معیشت پایدار روستایی شهرستان سراوان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد: دانشگاه زابل.
2.اونق، ناز محمد و غلامرضا غفاری. (1385). سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی، فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، شماره 1، ص159.
3.باسخا، مهدی، لطفعلی عاقلی کهنه شهری و محمدرضا دانشور. (1389). پهنه‌بندی آمایشی با رویکرد چند عامله و استفاده از الگو AHP برای توسعه گردشگری در محیط GIS، آمایش، شماره 9ص18.
4.پاپلی یزدی، محمدحسین و محمدابراهیمی. (1382). نظریه‌های توسعه روستایی، تهران: انتشارات سمت: چاپ اول.
5.تقوی، نعمت اله. (1371). مهاجرت‌های روست شهری درآمدی جامعه‌شناختی بر نظریه، تبریز: انتشارات ستوده.
6.حریرچی، امیر محمود، خلیل میرزایی و اعظم جهرمی. (1388). چگونگی وضعیت کیفیت زندگی شهروندان شهر جدید پردیس، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال دوم، شماره 4، ص89.
7.خوارزمی، شهین دخت. (1383). کیفیت زندگی و الزامات عصر دیجیتال در ایران. تهران: شبکه فناوری اطلاعات ایران.
8.داوان. ام ال.(1388). اولویت‌های توسعه روستایی، مهدی طالب و همکاران، تهران: انتشارات دانشگاه، چاپ اول.
9.ربانی خوراسگانی، علی و مسعود کیانپور. (1386). الگو پیشنهادی برای سنجش کیفیت زندگی مورد مطالعه شهر اصفهان، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، شماره 59-58، 108-67.
10.رضوانی، محمدرضا، علی‌اکبر متکان، حسین منصوریان و محمدحسین ستاری. (1388). توسعه و سنجش شاخص‌های کیفیت زندگی شهری مطالعه موردی؛ شهر نورآباد استان لرستان، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال اول، شماره 2.
11.زرقانی، سید هادی. (1386). عوامل مؤثر در امنیت مرزی با تأکید بر مرز شرقی ایران و افغانستان، فصلنامه جغرافیا دانشگاه آزاد اسلامی، شماره اول.
12.شکوهی، محمد اجزاء، خدیجه بوزرجمهری، مصطفی ایستگلدی و مهدی مودودی. (1393). بررسی اثرات گردشگری بر کیفیت زندگی جامعه میزبان نمونه مطالعاتی، شهر بندر ترکمن، فصلنامه فضای جغرافیایی، سال چهاردهم، شماره 47.
13.عندلیب، علی‌رضا. (1380). نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، تهران، سپاه پاسداران انقلاب ا سلامی، دانشکده فرماندهی و ستاد عالی جنگ.
14.فرجی ملائی، امین، آزاده عظیمی و کرامت الله زیاری. (1389). تحلیل ابعاد کیفیت زندگی در نواحی شهری ایران، پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، شماره 2.
15.قالیباف، محمدباقر، مهدی رمضان زاده اسبویی و اسلام یاری شگفتی. (1388). سنجش میزان رضایتمندی ساکنان روستایی از کیفیت زندگی و آثار آن بر امنیت مناطق مرزی: مطالعه موردی بخش نوسود استان کرمانشاه، فصلنامه روستا و توسعه، سال 12، شماره 3.
16.قالیباف، محمدباقر، یاری شگفتی اسلام، رمضان زاده لسبویی مهدی. (1387). تأثیر سرمایه اجتماعی بر امنیت مرزها مطالعه موردی بخش مرزی نوسود شهرستان پاوه کرمانشاه، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال چهارم شماره 2.
17قربانی، رسول و راضیه تیموری. (1389). تحلیلی بر نقش پارک‌های شهری در ارتقاء کیفیت زندگی شهری با استفاده از الگوی Seeking- Escapiang نمونه موردی: پارک‌های شهری تبریز، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 72.
18.کوکبی، افشین، محمدرضا پور جعفر و علی‌اکبر تقوایی. (1384). برنامه‌ریزی کیفیت زندگی در مراکز شهری، تعاریف و شاخص‌ها، مجله جستارهای شهرسازی، سال چهارم، شماره 12.
19.ماجدی، سید مسعود و لهسایی زاده عبدالعلی (1385). بررسی رابطه بین متغیرهای زمینه‌ای، سرمایه اجتماعی و رضایت از کیفیت زندگی: مطالعه موردی در روستاهای استان فارس، فصلنامه روستا و توسعه، سال نهم، شماره 4.
20.مهدوی فر، غلامرضا. (1393). بررسی موانع و چالش‌های توسعه در روستاهای مرزی نمونه موردی: بخش سنگان شهرستان خواف، پایان‌نامه کارشناسی ارشد: دانشگاه فردوسی.
21.Andereck.K, Nyaupane. G, .(2011). "Exploring the Nature of Tourism and Quality of Life Perceptions among Residents" Journal of Travel research, 50 (3): 248-260.
22.Anderech& Nyaupane, .(2001). Economic Reform Development of Rural Community in West Bangal: 248
23.Macgregor, S. L. T. .(1998). "The Impact of Economic Reform on Gahanian Families".Vol. 15, No 2:19-30
24.Pacione, M .(2003). "Urban Environmental Quality and Human Wellbeing - a Social. Geographical Perspective". Journal of Landscape and Urban Planning, Vol. 65,No. 2, p.p. 19
25.Pal,A.k Kumar .(2005). Quality of Life Concept Rof the Evaluation of Societal Development of Rural Community in West Bangal, India. Rural Development, vol.15, no2.
26. Parker,j.s and Moore, r.h .(2008). Consernation use and Quality of Life in Rural Community: an Extention of Golddchmidt.236
27.Roback,j, .(1982). Wages,rents and the Quality of Life, Journal of Political Economy,90(6): 1257-1278
28.Schaloch. R, Bonham. G, Marchand. C, .(2000). "Consumer Based Quality of Life Assessment: a Path Model Perceived Satisfaction", Evalution and program planning, 23: 77-87.
29.School of Planning and Architecture(spa), .(2009). Monograph on Quality of Life Indicators: New Delhi, Department of Environmental Planning.78
30.Tazebay, I, Somunch, M, Akpinar, N, .(2010). "A Quantitative Assessment for Quality of Life: the Case Study of Metropolitan Ankara, Turkry", African Journal of Agricultural Research, 5 (12): 1360-1372.june, 2010.1360