نقش ترکیه دربحران سوریه و تاثیر ان بر امنیت ملی خارجی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل دانشکده علوم و فنون فارابی

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی

3 عضو هیئت علمی دانشکده علوم و فنون فارابی

چکیده

در دهه اخیر کشورهای غرب آسیا با چالش‌های امنیتی و نظامی پیچیده‌ای روبه‌رو بوده است. آمریکا و متحدانش راهبردهای خود در غرب آسیا را به ­صورت­های مختلف پیگیری نموده‌اند. بی ­ثبات ­سازی محیط امنیتی پیرامونی رژیم صهیونیستی از مهم‌ترین اهداف برای آمریکا بوده است. راهبرد آمریکا و غرب برای تولید بحران داخلی و بی ­ثباتی در سوریه متناسب با تحولات غرب آسیا برای تأثیرگذاری بر محور مقاومت از سال 1390 آغاز شد و در این راستا کشورهایی همچون ترکیه، قطر و عربستان سعودی همراه آمریکا و غرب در بحران سوریه مداخله کرده و حمایت­ های مالی و تسلیحاتی از مخالفین سوریه به­ عمل آورده‌اند. این مقاله به­ بررسی نقش ترکیه در بحران سوریه بر مبنای نظریه واقع‌گرائی تهاجمی پرداخته و به این فرضیه رسیده است که تداوم این نقش علاوه بر تأثیرگذاری بر روابط دوجانبه ترکیه و ایران، امنیت ملی خارجی ایران شامل مقاومت اسلامی، نفوذ و قدرت منطقه‌ای، عمق راهبردی و امنیت نظامی ج.ا.ایران را تهدید می‌کند. مقاله با روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری کتابخانه‌ای است و با طرح عوامل داخلی و خارجی بحران سوریه و کمک‌های آموزشی و تسلیحاتی ترکیه برای مخالفان سوریه و سیاست خارجی ایران و ترکیه، آثار این بحران را بر امنیت ملی خارجی کشورمان تحلیل کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Turkey's Role in the Syrian Crisis and Its Impact the Foreign National Security of Iran

نویسندگان [English]

  • jamshid sharifian 1
  • hosein abdollah pour 2
  • mojtaba dorfeshan 3
چکیده [English]

In the recent decades the West Asian countries have faced with complicated military and security challenges. The United States and its allies followed their interests and strategies in West Asia in different ways. Destabilize the security environment surrounding Israel is one of the most important U.S goals in this region. The U.S and the West's strategy to generate internal crisis and instability in Syria, began in 1390, in accordance with changes in the West Asia for influencing the resistance groups. And in this regard, countries such as Turkey, Qatar and Saudi Arabia accompanied the U.S and the West in intervention in Syria, and provided the Syrian opposition with weapons and financial support. This study was an attempt to examine the role of Turkey in the Syrian crisis on the basis of the offensive realism theory, and hypothesized that The continuation of this role, in addition to the impact on bilateral relations, between Turkey and Iran, threaten Iran's national security, including the Islamic Resistance, influence and regional power, strategic depth and military security of the Islamic Republic of Iran .The research is conducted using descriptive-analytic and library collection techniques. By Bringing up the Syrian crisis's internal and external factors, Turkey weaponry and educational aid to the Syrian opposition, and Iran and Turkey foreign policies, the stud analyzed the effects of this crisis on Iranian foreign national security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Syria
  • Iran-Turkey Relations
  • Iran's Foreign National Security
  • Strategic Depth
1.احدی، محمد. (1391). بیداری اسلامی (بررسی تحولات سوریه)، فصلنامه نگاه2، تهران: انتشارات مرکز پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، ص29-18.
2.احدی، محمد. (1392). بحران سوریه، تغییر موازنه و روند آن، فصلنامه نگاه2،  تهران: انتشارات مرکز پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، شماره 25 ،ص54-31.
3. احمدیان، امیر. (1391). نقش تأثیرگذار ترکیه در تحولات خاورمیانه، تهران، روزنامه همشهری دیپلماتیک.
4.بهرامی، محمد، (1390)، نقش ترکیه در تحولات خاورمیانه و سوریه، فصل­نامه رهنامه سیاست‌گذاری، تهران: انتشارات مجمع تشخیص.
5.بهرامی، محمد. (20/1/91). بین ایران و ترکیه چه می گذرد؟ خبرگزاری کردپرس.
6.بهرامی، محمد. (24/6/91). سیاست خارجی ترکیه و تحولات شمال آفریقا و خاورمیانه، خبرگزاری کردپرس.
7.برزگر، کیهان. (21/12/90). بررسی روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات استراتژک خاورمیانه.
8.برزگر،کیهان. (28/1/1391). همکاری واقع‌گرایانه- رویکرد جدید ترکیه در خاورمیانه­، خبرآنلاین.
9.بهشتی پور، حسن .(5/9/1390).دورنمای مناسبات ایران و ترکیه، مرکز بین ­المللی مطالعات صلحIPSC.
10. پایگاه اینترنتی شفاف نیوز. (24 /1/94). موقعیت ایران و ترکیه در تحولات سوریه.
11. پایگاه اینترنتی جوان آنلاین. (15/7/۱۳۹۴). مقاله تحلیلی رضا حجت    http://javanonline.ir/fa/news
12. روزنامه کیهان. (4/8/۱۳۹2). سوریه- ایران و بازی بزرگ، بازی باخت باخت ترکیه در شطرنج سوریه.
13. پایگاه اینترنتی اشراف. (۲۹/۰4/۱۳۹۴). پیامدهای مثبت و منفی عملیات نظامی ترکیه در سوریه 
14. روزنامه آیدنلیک. (6/11/94). کمک تسلیحاتی آمریکا به تروریست‌ها از طریق پایگاه اینجرلیک ترکیه، چاپ ترکیه
15.روزنامه کیهان. (8/3/1395). اسناد کمکهای ترکیه به داعش روی میز دبیر کل سازمان ملل
16.روزنامه ایران. (4/3/1395). ترکیه مأمن شورشیان سوریه.
17.حسینی تقی ­آباد، مهدی. (7/11/94). تحلیل اوضاع منطقه، روزنامه همشهری دیپلماتیک.
18.سراج، رضا. (14/9/90). مرکز آینده‌ پژوهی و مطالعات راهبردی، پایگاه تحلیلی تبیینی برهان.
19.شریفیان، جمشید، کبیری، اباصلت و طحان‌منش، علیرضا (1391)، تعامل و تقابل ایران و ترکیه در بحران سوریه، فصل­نامه امنیت پژوهی، تهران، شماره38 ،ص 184-139.
20.عامری، ناصر ثقفی. (18/12/1390). ملاحظات راهبردی ایران،روسیه و چین در بحران سوریه، تهران: انتشارات معاونت پژوهشهای سیاست خارجی.
21.عالم، ریحانه. (1391). جایگاه خاورمیانه در سیاست خارجی ترکیه، ماه­نامه اطلاعات راهبردی، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، معاونت پژوهش، سال دهم، شماره 110.
22.عباسی، مجید، حبیبی، سیدمهدی، پارسا، سارا. (1390). نظریه موازنه تهدید، تهران، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال هفتم، شماره24.
23.عبدالله ­خانی، علی. (1389).  نظریه های امنیت، تهران، انتشارات ابرار معاصر، جلد 1.
24.علائی، حسین. (27/1/1391). ایران و ترکیه؛ واگرائی یا همگرائی، روزنامه جمهوری اسلامی.
25.عمادی، سید رضی. (1394). علل و پیامدهای سیاست منطقه­ای تنش­ آمیز ترکیه، مجله صف، تهران، انتشارات معاونت فرهنگی و روابط عمومی ارتش ج.ا.ا، شماره416.
26. قنبرلو، عبداله. (1390). ریشه­ ها وچشم ­اندار اعتراضات سوریه: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
27.مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی. (1390). پیامدهای حضور ناتو در محیط امنیتی ج.ا. ایران، ماهنامه نامه دفاع، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، شماره 2.
28.مرکز تحقیقات راهبردی. (1391). گسترش ناتو به خاورمیانه و مدیترانه شرقی، ماه­نامه نامه دفاع،تهران: انتشارات مرکز تحقیقات راهبردی، شماره6.
29.متقی، ابراهیم. (23/۲/92). بررسی ابعاد رهیافت مقاومت در نظام بین‌الملل، تهران، پایگاه تحلیلی بیینی برهان.
30. متقی، ابراهیم. (1392). تأثیر تحولات سوریه بر موازنه قدرت و جایگاه منطق ه­ای جمهوری اسلامی ایران، تهران، فصل­نامه نگاه 2، شماره21/ ص44-33
31. محمدی، هادی. (9/11/1392). تحلیلی بر اوضاع سوریه، تهران، شبکه 2 سیمای ج.ا. ایران.
32. محمدی، مهدی. (12/11/1393). تحولات سوریه و معادله امنیت ملی ایران، تهران، پایگاه اینترنتی پرسمانی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ­ها، معاونت آموزشی و پژوهشی استادان معارف.
33. معاونت اطلاعات نزاجا، (1394-1390)، بولتن ­ها، تحلیل و گزارشات اطلاعاتی در خصوص اوضاع سوریه، تهران، ستاد نزاجا.
34. مشیرزاده، حمیرا، (1384)، تحول در نظریه ­های روابط بین ­الملل، تهران: انتشارات سمت.
35. معاونت فرهنگی و تبلیغات دفاعی، (1392)، ناکامی آمریکا در برابر جلوه ­های قدرت نرم جبهه مقاومت، تهران: انتشارات معاونت فرهنگی و تبلیغات دفاعی کانون تفکر ایران.
36. وفایی، محمد، (1388)، عمق راهبردی ج.ا. ایران، فصلنامه نگاه 2، تهران: انتشارات مرکز پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، شماره3.
37. ولدبیگی، آرام، (17/9/94)، دکترین دو ستونی،سیر سیاست خارجی ترکیه در بحران سوریه، تهران، خبرگزاری فارس.