ارزیابی شاخص های امنیت شهری در شهرهای مرزی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیارجغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

گسترش امنیت و رسیدن به توسعه پایدار به‌عنوان کارویژه اصلی دولت‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. درواقع امنیت و توسعه دو مفهوم به‌هم‌پیوسته هستند. جنوب شرق ایران با ظرفیت‌های ژئوپلیتیک فوق‌العاده‌ای همچون اقتصادی، امنیتی، وحدت ملی، دسترسی، ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی واجد کارکردهای تولیدکننده قدرت در کشور است. ایران در مرزهای جنوب شرقی خود با وجود پتانسیل‌های فراوان با اختلافات مذهبی، قومی، ناامنی و فقر روبه‌روست؛ بنابراین امنیت نیز در این منطقه با تهدید مواجه است. در پاسخ به این سؤال که شاخص‌های امنیت شهری در شهر مرزی چابهار چیست؛ بعد از توزیع پرسش‌نامه، اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس، آزمون‌های خی دو و فریدمن مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت که نتایج حاصل فرضیه پژوهش مبنی بر «به نظر می‌رسد شاخص‌های ژئوپلیتیکی، ژئوکالچری و ژئواکونومیکی در امنیت شهرهای مرزی (شهر چابهار) نقش معناداری دارند» را تأیید می‌نماید؛ ضمن اینکه مهم‌ترین مؤلفه‌های بعد ژئوپلیتیکی، تعارضات و شکاف‌های قومی و مذهبی و ثبات و بی‌ثباتی سیاسی در کشورهای همسایه؛ بعد ژئواکونومیکی، ایجاد اشتغال مولد، توسعه‌نیافتگی اقتصادی و حاشیه‌ای بودن و مهم‌ترین مؤلفه‌های بعد ژئوکالچری، حفظ هویت ایرانی- اسلامی و ارتقای فرهنگ بومی در منطقه شناسایی گردید. گفتنی است اعتبار به‌دست‌آمده با استفاده از آلفای کرونباخ (93.1) بیانگر آن است که پرسش‌نامه از اعتبار بالا و قابل قبولی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evaluation of urban security measures in the bordering cities (the Case of Chabahar)

نویسندگان [English]

  • yashar zakki 1
  • abbas maleki 2
چکیده [English]

Developing security and achieving sustainable development, as the governments' main jobs, are of great importance. In fact, these two concepts of security and development are interconnected.South Eastern parts of Iran with great geopolitical potentials such as economic, security, national unity, Access, regional and international communications have the power producer functions in the country. Despite the great potential in its Southeast borders, Iran is facing religious and ethnic conflicts, insecurity and poverty; So Iran's security is threatened in this region. In order to answer the question that what the rural security measures are in the border of Chabahar city, After distributing the questionnaires, the collected data were entered into SPSS software, and analyzed through chi-square and Friedman tests . The results of the study confirmed the research hypothesis that "it seems that geopolitical, geo-economic and geo-cultural indicators play significant roles in the security of border citied (Chabahar);Moreover, the most important factors of the geopolitical dimension are; ethnic and religious divisions and conflicts, political instability in neighboring countries; and in geo-economic dimension, creating job, economic underdevelopment and marginalization are the most important factors; And the most important components of the geo-cultural dimension are: preservation of Iranian-Islamic identity, and promotion of indigenous culture in the region. Furthermore it should be noted that the reliability Achieved by Cronbach alpha is (93.1),which suggests that the questionnaire has an acceptable reliability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Border Town
  • Geopolitical
  • Geo-Culture
  • Geo-Economic
  • Chabahar City
1. افتخاری، اصغر (1381)؛ ساختار و تأویل امنیت، فصلنامة مطالعات راهبردی، سال پنجم، شماره 1.
2. باقری‌چوکامی، سیامک (1391)؛ قوم بلوچ، تهران، انتشارت امیرکبیر.
3. ترابی، محمد (1379)؛ ساختار نظام بین‌المللی و امنیت ملی با تأکید بر جهان سوم، فصلنامة علوم سیاسی، شماره 9.
4. حافظ‌نیا، محمدرضا (1379)؛ تعریفی نو از ژئوپلیتیک، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی، مشهود.
5. حافظ‌نیا، محمدرضا (1381)؛ جغرافیای سیاسی ایران، تهران، انتشارات سمت.
6. حافظ‌ نیا، محمدرضا (1379)؛ مبانی مطالعات سیاسی اجتماعی، قم، سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج کشور، جلد اول.
7. حافظ‌ نیا، محمدرضا، رومینا، ابراهیم (1384)؛ تحلیل ظرفیت‌های ژئوپلیتیک سواحل جنوب شرق ایران در راستای منافع ملی، فصلنامة جغرافیا و توسعه، شماره 6.
8. خطابی، غلامحسین (1374)؛ مرزبانی، تهران، معاونت آموزش ناجا.
9. جندقیان، عباس (1391)؛ منابع خارجی تهدید و تأثیرات آن بر امنیت در شهرهای مرزی جنوب شرق ایران، مجموعه مقالات همایش شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها، استان سیستان و بلوچستان.
10. دهخدا، علی‌اکبر، (1372­)؛ لغت‌نامه، انتشارات دانشگاه تهران.
11. درگاه ملی آمار (1/4/1394)، «اطلاعات پایه‌ای استان سیستان و بلوچستان»، قابل‌دسترس در:
12.درگاه ملی آمار (1/4/1394)، «تقسیمات کشوری استان سیستان و بلوچستان»، قابل‌دسترس در: : www. amar. org. ir/Default. aspx?tabid=1736
13. زرقانی، سیدهادی (1386)؛ مقدمه‌ای بر شناخت مرزهای بین‌المللی، انتشارات دانشگاه علوم انتظامی ناجا.
14. سلطانی، سیما (1383)؛ اشتراکات فرهنگی– تاریخی بلوچ‌ها با سایر ایرانیان، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 17، صص 154-131شریف‌نژاد، جواد (1386)؛ تأثیر توسعه اقتصادی بر امنیت مرزها، مجموعه مقالات همایش مرز، چالش‌ها و فرصت‌ها، ارومیه.
15. عندلیب، علیرضا (1380)؛ چالش‌های آمایش مناطق مرزی ایران، انتشارات فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران، تهران.
16. عندلیب، علیرضا (1380)؛ نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی ج.ا.ا، تهران، دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران.
17. عزتی، عزت‌الله (1373)؛ ژئواستراتژی، تهران، نشر سمت.
18. عزتی، عزت‌الله (1380)؛ فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، داعا، شماره 30.
19. عزتی، عزت‌الله (۱۳۸۸)؛ ژئوپلیتیک شیعه و امنیت مرزهای جمهوری اسلامی ایران، تهران، نشر البرز.
20. فرید، فرشاد (1392)؛ نقش قومیت‌ها در هویت و همبستگی ملی (مطالعه موردی قوم بلوچ)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی.
21. قوام، سیدعبدالعلی (1383)؛ اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل، تهران، انتشارات سمت.
22. کاویانی‌راد، مراد (1386)؛ ناحیه‌ گرایی سیاسی در ایران: مطالعه موردی بلوچستان، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 35، صص 122-89.
23. کریمی‌پور، یداله (1381)؛ ایران و همسایگان، منابع تنش و تهدید، تهران، دانشگاه پیام نور.
24. کاظمی، بهمن (1379)؛ همبستگی و هویت قومی در ترانه‌های ملی، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 4، صص 117-88.
25. میرعرب، مهرداد (1379)؛ نیم‌نگاهی به مفهوم امنیت، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 9.
26. معاونت پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی (خرداد 1386)؛ مدیریت‌های محلی در مناطق قومی، گزارش راهبردی، تهران، مرکز پژوهش‌های استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
27. مقصودی، مجتبی (پاییز 1377)؛ توسعه و منازعات قومی در ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 1، صص 130-113.
28. ملازهی، پیرمحمد (1380)؛ تحولات سیاسی– ایدئولوژیک در بلوچستان، مجله مطالعات ملی، شماره 8، صص 106-89.
29. محمدزهی‌دوربان، سعید (1393)؛ مناسبات دولت‌های پس از انقلاب اسلامی ایران با نخبگان بلوچ (1357-1392)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی.
30. نصری، قدیر (1390)؛ درآمدی نظری بر امنیت جامعه‌ای (مفاهیم، مؤلفه‌ها و نظریه‌ها)، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
31.;Esman, F (2004), “an Introduction to Ethnic Crisis Management”, New York & London: Pole Press.
32.JAHANI,CARINA(2005) State control and its impact on language in Balochistan, in The Role of the State in West Asia, eds. Annika Rabo and Bo Utas. Istanbul: Swedish Research Institute, pp. 151-163.