ارزش امنیت در قرآن؛ از نهادینه سازی تا حمایت کیفری

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده

دانشیار حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه گیلان

چکیده

 تضمین امنیت و مبارزه با ناامنی در قرآن کریم، به‌عنوان یک نیاز اساسی و زیرساخت اصلی تعالی جامعه موردتوجه بوده و شدیدترین ابزارهای بازدارندۀ کیفری نسبت به اخلال‌کنندگان در امنیت اجتماعی شهروندان وعده داده ‌شده است. با توجه به بحران ناامنی گسترده در قلمرو برخی کشورهای اسلامی، چه ناامنی برخاسته از سرکشی و تارشگری گروه‌های مسلح مدعی مسلمانی و چه ناامنی ناشی از سوءبرداشت از آیات قرآن کریم توسط حاکمان اسلامی، بازخوانی آیات قرآنی هم از جهت ارزش‌گذاری به امنیت به‌عنوان بستری برای رشد و تعالی جامعه و هم شیوۀ تنظیم واکنش یا پاسخ‌های کیفری به موارد نقض امنیت، ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی در پاسخ به این پرسش که جایگاه و ارزش امنیت در قرآن کریم چیست و در چه حوزه‌هایی به‌صورت ذاتی از امنیت حمایت کیفری شده است، این فرضیه را مورد نظر داشته که امنیت به‌عنوان یک ارزش بنیادین در قرآن نهادینه ‌شده و در مواردی که امنیت و آسایش عمومی یا اسرار و منافع عمومی یا نظم سیاسی مستقر مورد تهدید قرارگرفته است، از امنیت حمایت کیفری شده و جرائم محاربه و افساد فی‌الارض، جاسوسی و خیانت و ترتیبات خاص مقابله با بغی در این خصوص صحیح است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Value of Security in the Quran; From Institutionalization to Retribution Support

نویسنده [English]

  • hossein agha babaei
چکیده [English]

Security and the fight against insecurity in the holy Quran are considered as a basic need and the main infrastructure of society's excellence, and the most severe criminal deterrents have been promised to the disrupters in the social security of citizens.Given the widespread insecurity crisis in some Muslim countries, whether insecurity arisen from the rebellion and terrorism of Muslim armed groups or insecurity caused by misrepresentation of the Qur'anic verses by Islamic rulers, Read outing the Quranic verses is necessary in order to value security as a platform for the growth of society as well as a way of setting up a reaction or retribution response to violations of security. This study was an attempt to answer the question of what is the place and value of security in the Holy Qur'an, and what are the prior areas in which the security is supported retributively.It was hypothesized that security is institutionalized as a fundamental value in the Qur'an, and in cases where public safety and security or public interests or the established political order is threatened Security is criminalized and The crimes of moharebeh and corrupting the Earth, spying and betrayal, and special arrangements for dealing with this issue are noteworthy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Security Value
  • Retributive Support
  • Public Security and Comfort
  • Moharebeh
  • Spy
  • Boghi
  1. آقابابایی، حسین(1386)؛ پاسخ به تروریسم و خشونت سیاسی در سیاست کیفری اسلام، مقالات و بررسی‌ها، شماره 85، پاییز ، صص 20-1.
  2. ابن قدامه، عبدالله ابن احمد، بی‌تا المغنی، بیروت دار الکتاب العربی.
  3. ابن منظور، محمد ابن مکرم (1405)؛ لسان العرب، نشر ادب حوزه.
  4. ابو حسان، محمد (1987)؛ احکام الجریمه و العقوبه فی الشریعه الاسلامیه، اردن مکتبه المنار، چاپ اول.
  5.  ابو زهره، محمد  (1396)؛ الوحده الاسلامیه، قاهره دارالفکر العربی.
  6.  برهانی، محسن(1394)؛ افساد فی‌الارض: ابهام مفهومی، مفاسد عملی (تحلیل حقوقی ماده 286 قانون مجازات اسلامی)، مطالعات حقوق کیفری، دوره 2، شماره 2 و 3، بهار و تابستان ، 44-19.
  7. تبریزی، میرزا جواد (1417)؛ اسس الحدود و التعزیرات، قم، چاپ مهر، چاپ اول.
  8. تجری، علی‌اصغر و انصاری، معصومه(1393)؛ منشأ امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم، مطالعات تفسیری، سال پنجم، شماره 19، پاییز ، 154-141.
  9. تمرتاشی، شمس الدین (2000)؛ حاشیه ابن عابدین، عبدالمجید طعمه حلبی، بیروت،  دار المعرفه، چاپ اول.
  10.  جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1372)؛ ترمینولوژی حقوق، تهران، کتابخانه گنج دانش، چاپ ششم، ص 717.
  11.  حر عاملی، محمد ابن الحسن (2001)؛ وسایل الشیعه، بیروت، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث، چاپ اول.
  12. خمینی، روح الله (1421)؛ تحریر الوسیله، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول.
  13. زحیلی، وهبه (1418)؛ الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق، مطبعه العلمیه، چاپ چهارم.
  14. ساریخانی، عادل (1378)؛ جاسوسی و خیانت به کشور، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول.
  15. سرخسی، احمد ابن ابی سهل (2001)؛ کتاب المبسوط، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اول.
  16. سیوری، مقداد ابن عبدالله، بی‌تا کنز العرفان فی فقه القرآن، بی جا.
  17. سیوطی، جلال الدین (2001)؛ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول.
  18. شهید ثانی، زین الدین ابن علی (1414)؛ مسالک الافهام، قم، مؤسسه معارف اسلامی، چاپ اول.
  19. العینی، ابو محمد محمود بن احمد، عمده القاری فی شرح درست البخاری، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
  20. طباطبایی، محمدحسین (1997)؛ تفسیر المیزان، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ اول.
  21. الطبرسی، فضل بن الحسن (1406)؛ مجمع‌البیان، بیروت، چاپ اول: دار المعرفه.
  22. طوسی، ابوجعفر محمد ابن الحسن (1393)؛ المبسوط، مکتب مرتضویه.
  23. طوسی، ابوجعفر محمد بن الحسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
  24. عوده، عبدالقادر (1994)؛ التشریع الجنایی الاسلامی، بیروت، مؤسسه رسالت، چاپ 13.
  25. علامه حلی، حسن ابن یوسف (1413)؛ قواعد الاحکام، قم، مؤسسه النشر الاسلامی.
  26. فیض کاشانی، محسن (1982)؛ تفسیر صافی، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم.
  27. قربان نیا، ناصر (1385)؛ اندیشه تحدید حقوق و آزادی‌ها، مجله فقه و حقوق شماره 10، 32-9.
  28. قرطبی، محمد ابن احمد الانصاری (1985)؛ الجامع لاحکام القرآن ،بیروت ، مؤسسه التاریخ العربی.
  29.  قریب، محمد (1366)؛ تبیین اللغات لتبیان الآیات یا فرهنگ لغات قرآن، تهران، انتشارات بنیاد.
  30. محقق، محمدباقر (1364)؛ دائرة الفرائد در فرهنگ قرآن، تهران، انتشارات بعثت، چاپ‌اول.
  31. محقق حلی (1969)؛ شرایع الاسلام، منشورات الاعلمی، نجف، چاپ اول.
  32. مجیدی، محمود (1384)؛ سیاست جنایی تقنینی در جرائم علیه امنیت در حقوق موضوعه ایران و فرانسه، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه شهید مطهری.
  33. مروارید، علی‌اصغر (1410)؛ سلسله الینابیع الفقهیه، بیروت، دار الاسلامیه، چاپ اول.
  34. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران (1373)؛ تفسیر نمونه، دار الکتب الاسلامیه، چاپ هفدهم.
  35. مکی العاملی (شهید اول)، محمد ابن جمال الدین، اللمعه الدمشقیه، بی‌تا، دار العالم، بیروت.
  36. منتظری، حسین علی (1367)؛ دراسات فی ولایت الفقیه و فقه الدوله الاسلامیه، ترجمه محمود صلواتی ، قم، نشر سرایی، چاپ دوم.
  37. مؤمن قمی، محمد، کاوشی در مجازات محارب و مفسد فی‌الارض، فقه اهل‌بیت، شماره 35، پاییز 1382، ص 62-3.
  38. نجفی، محمد حسن (1981)؛ جواهر الکلام، دار احیاء التراث، چاپ هفتم، بیروت.
  39. وزارت اوقاف و شئون اسلامی (1986)؛ الموسوعه الفقهیه، کویت، چاپ دوم.

 42. Abou El Fadl, (Khaled2001), Rebellion and Violence in Islamic law, Cambridge, UK.