گرایش فزاینده به شرق در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، با تشدید تحریمهای آمریکا و خروج یکجانبه از برجام، روندی پرشتاب گرفت. در این میان، کشور چین با برخورداری از قابلیتهای اقتصادی و وزن ژئوپلیتیکی بالا، به قابل اتکاترین گزینه برای مدیریت تحریمهای علیه ایران تبدیل شده است؛ بهگونهای که سطح روابط میان ایران و چین به سطح راهبردی ارتقا یافته است. ازاینرو، تحقیق حاضر به تحلیل سناریوهای مرتبط با مناسبات امنیتی ایران و چین در حوزه نظامی- دفاعی پرداخته است. برای تدوین و تحلیل سناریوها در افق زمانی 2026، از روش ماتریس برنامهریزی راهبردی (QSPM) استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان داد که سه سناریو در مناسبات امنیتی ایران و چین وجود دارد: الف) ناکارآمدی مناسبات راهبردی با چین در حوزه امنیتی به دلیل وجود روابط راهبردی چین با آمریکا؛ ب) کارآمد بودن مناسبات راهبردی با چین در حوزه امنیتی در صورت مدیریت تحریمها و ج) مؤثر بودن مناسبات راهبردی با چین در صورت برقراری روابط و ائتلاف راهبردی پایدار با کشورهای دیگر همراستا با چین. در صورت تحقق سناریوهای ب و ج، راهبرد SO3 یعنی تقویت تواناییهای نظامی ایران از بعد سختافزاری و راهبرد WO1 یعنی همتکمیلی قدرت منطقهای ایران با قدرت جهانی چین بهعنوان مهمترین اولویتهای راهبردی نظامی-دفاعی در روابط ایران و چین شناسایی شدهاند؛ بنابراین به نظر میرسد که کارآمدی روابط راهبردی ایران و چین، درگرو مدیریت تحریمها و همزمان با آن، تقویت مناسبات راهبردی با کشورهای دیگر است.
)