راهبردهای سیاست خارجی ج.ا.ا در نظم مبتنی بر همسایگی در خلیج‌فارس با تمرکز بر نفوذ رژیم اشغالگر قدس

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشکده علوم و فنون فارابی

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی

چکیده

حوزه منطقه‌ای خلیج‌فارس را می‌توان به‌عنوان یکی از محیط‌های مهم و حساس تلقی کرد که سیاست خارجی و امنیتی ج.ا.ا در آن عمل می‌کند. در این میان، ظهور رژیم صهیونیستی به‌عنوان بازیگر جدید در خلیج‌فارس، سیاست خارجی ایران را به‌شدت تحت‌تأثیر متغیرهای امنیتی محیطی قرارمی‌دهد. با توجه به افزایش نفوذ رژیم در منطقه، مناسبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی بین اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس و رژیم اشغالگر قدس به‌طور شگرفی توسعه یافته است. به‌نحوی‌که امارات و بحرین به‌عنوان عضوی از این شورا اقدام به برقراری روابط دیپلماتیک با رژیم اشغالگر قدس در قالب پیمان ابراهیم نموده‌اند. این موضوع به معنای پیدایش چالشی جدی و روزافزون در محیط امنیت ملی و فراملی ایران است؛ بنابراین سؤال اصلی پژوهش فوق این است که ج.ا.ا در نظم مبتنی بر همسایگی در خلیج‌فارس با تمرکز بر نفوذ رژیم اشغالگر قدس چه راهبردهایی را در پیش گرفته است؟ در همین ارتباط، با بهره‌گیری از چارچوب نظری نظم‌های منطقه‌ای بر آنیم تا راهبردهای سیاست خارجی ایران را در خلیج‌فارس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار دهیم. پژوهش حاضر توصیفی- مفهومی بوده و داده‌های موردنیاز نیز به روش کتابخانه‌ای به‌دست‌آمده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیاست خارجی ج.ا.ا در قبال نفوذ رژیم اشغالگر قدس در منطقه خلیج‌فارس بر اساس نشانه‌هایی از تداوم در الگوی رفتار راهبردی منطقه‌ای، در این حوزه از راهبرد موازنه‌گری سخت، اتحاد و ائتلاف، کنشگری فعال درزمینهٔ تنش‌زدایی با اعراب به‌عنوان سازوکار اصلی مقابله با نفوذ رژیم اشغالگر قدس در منطقه بهره گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Foreign Policy Strategies of the Islamic Republic of Iran in a Neighborhood-Based Order in the Persian Gulf with a Focus on the Influence of the Zionist Regime

نویسندگان [English]

  • Abbas Maleki 1
  • Ali Abdoli 2
1 دانشکده علوم و فنون فارابی
2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی
چکیده [English]

The Persian Gulf region can be considered one of the important and sensitive environments where the foreign and security policy of the Islamic Republic of Iran operates. The emergence of the Zionist regime as a new player in the Persian Gulf has significantly influenced Iran's foreign policy through environmental security variables. With the increasing influence of the regime in the region, the economic, political, and security relations between the members of the Gulf Cooperation Council and the Zionist regime have remarkably developed. For instance, the UAE and Bahrain, as members of this council, have established diplomatic relations with the Zionist regime under the Abraham Accords. This development signifies a serious and growing challenge in Iran's national and transnational security environment. Therefore, the main question of this research is: What strategies has the Islamic Republic of Iran adopted in a neighborhood-based order in the Persian Gulf, focusing on the influence of the Zionist regime? In this context, utilizing the theoretical framework of regional orders, we aim to analyze Iran's foreign policy strategies in the Persian Gulf. This descriptive-conceptual research has been conducted using library methods to gather the necessary data. The findings indicate that Iran's foreign policy towards the influence of the Zionist regime in the Persian Gulf is based on signs of continuity in the regional strategic behavior pattern, employing strategies of hard balancing, alliances and coalitions, and active engagement in de-escalation with Arab states as the main mechanisms to counter the influence of the Zionist regime in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian Gulf
  • National Security
  • Islamic Republic of Iran
  • Zionist Regime
  • Foreign Policy
  • ابراهیمی، کیاپی، هادی، زارعی، کمال. (1399). تقابل راهبردهای ج.ا.ا و رژیم صهیونیستی در منطقه راهبردی قفقاز، پژوهش‌های راهبردی سیاست. 154 -125، (32)9، doi:10.22054/qpss.2019.41432.2297.
  • اسمعیلی، مهدی، رشیدی، ابوالحسن، نظام الاسلامی، جلیل (1399)، شناخت سازمان‌های اطلاعاتی، تهران: انتشارات دانشکده فارابی.
  • برگمن، رونن (1398) برخیز و اول تو بکش، هادی عبادی، تهران: صمدیه.
  • خدیمی، مسعود، کاظمی، علیرضا، هادی، سمانه (۱۳۹9)، سیاست‌های نظامی رژیم صهیونیستی از بدو تأسیس تا سال ۲۰۲۰ با استناد به مدل راهبردی دیوید، دانش تفسیر سیاسی س دوم، ش ۵، پاییز.
  • خلیلی، ابراهیم (1401) سازمان‌های اطلاعاتی چیستی و چرایی، تهران: انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی.
  • دشتبانی، داود (1401)، تکرار مقابله تروریستی اسرائیل از طریق ترور دانشمندان، قابل‌دسترسی در: https://hammihanonline.ir/news/diplomacy/shkst-hzar-khnjr/، 24/10/1401.
  • رمضانی، روح‌الله (1380). چهارچوبی تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی ج.ا.ا.علیرضا طیب، تعداد جلدها، تهران: نشر نی.
  • سیمبر، رضا، رضاپور، دانیال، آذین، صدیقه. (1399). سیاست ج.ا.ا در قبال کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس، مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام.72-49، (6)2.
  • صالحی، سید حمزه (1402)، کریدور هند-سعودی هوا شد؟ قابل‌دسترسی در: https://www.entekhab.ir/fa/news/743165، 20/08/1402.
  • عباسی، خوشکار، امیر، قاسمی، فرهاد. (1401). راهبردپژوهی نظام کنترل رژیم صهیونیستی در برابر نفوذ منطقه‌ای ج.ا.ا،فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی ج.ا.ایران . 190-159، (2)6.
  • علوی‌فر، ناصر (1389)، جهان زیر سلطه سازمان‌های اطلاعاتی. تهران: دواوین.
  • قاسمی، فرهاد (1401)، نظریه‌های روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای، چاپ شماره 3، تهران: نشر میزان.
  • میرمحمدی، مهدی (1390) سازمان‌های اطلاعاتی و سیاست خارجی: مطالعه موردی نقش سازمان سیا در سیاست خارجی امریکا. تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.
  • واکسلر، امری (1400)، توافق سایبری ایران- روسیه و راهبرد آمریکا در خاورمیانه، قابل‌دسترسی در: http://irdiplomacy.ir/fa/news/2000955/، 20/01/1400.
  • Alcadipani,Rafael and Hassard,John,2010, Actor-Network theory, organizations and critique: towards a politics of organizing, Organization 17(4).
  • Cantorini, Louis J. and Spiegel, Steven L (1970). The International Politics of Regions: A Comparative Approach. Englewood Cliffs, N.J.: PrenticeHall.
  • Gregory Taylor,Jon (2021). Mossad Vengeance, Desert Publishing.
  • Mearsheimer, john, «Israel-Hamas, Ukraine-Russia and China» available in: https://www.cis.org.au/commentary/video/israel-hamas-ukraine-russia-and-china-john-mearsheimer-on-why-the-us-is-in-serious-trouble/
  • Jeremy Bob,Yonah (2023), «Netanyahus most trusted security advisors oppose judicial reform - analysis», available in: https://www.jpost.com/israel-news/politics-and-diplomacy/article-731362
  • Lake, David, Morgan, Patrick (1997). Regional Orders: Building Security in a New World, Penn State University Press.
  • The Jerusalem post, February 2, 2023, 5 Abraham Accords Cyber chiefs appear publicly in Israel for first time.