کارکرد زبان فارسی، به عنوان زبان ملی، در تولید امنیت ملی پایدار

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم و فنون فارابی

چکیده

امنیت، نخستین خواسته تمام جوامع از نظام های سیاسی است که امروزه دارای ابعاد و مؤلفه های گوناگونی شده و بر تمام پدیده ها و مسائل جامعه تأثیرگذار است. تعیین یک زبان به عنوان زبان رسمی و ملی، امری طبیعی است که در تمام کشورهای دنیا رایج است. چراکه دست یابی به امنیت پایدار در هر جامعه ای، بدون وجود اتحاد و همبستگی میان گروه های قومی و مذهبی، امکان پذیر نخواهد بود. زبان میتواند با انتقال فرهنگ و هویت ملی یک سرزمین، عامل مهمی در همبستگی و وفاق ملی محسوب گردد؛ از این رو، این پژوهش بر پایه این پرسش شکل گرفت که «در شرایط کنونی چگونه میتوان امنیت ملی ایران را با همبستگی ملی در بافت جمعیتی ایران که ماهیتاً و ازنظر قومیتی و خرده فرهنگی متنوع است، حفظ کرد، تداوم بخشید و ارتقا داد ». برای پاسخ به پرسش یاد شده، فرضیه این گونه شکل گرفت که «زبان فارسی، با تثبیت و انتقال هنجارها، خودباوری و مبانی تاریخی و فرهنگی تمام مردم، ازجمله گروه های قومی و مذهبی جامعه ایرانی و افزایش احساس سربلندی و افتخار به فرهنگ و هویت ملی، توانسته است در
طول تاریخ، سبب یکپارچگی و انسجام ملی و ایجاد امنیت ملی پایدار شود ». این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، انجام شده و با بررسی کارکردهای زبان فارسی و توانمندی آن در طول تاریخ و پس از تجزیه و تحلیل یافته ها، فرضیه یادشده با روش استدلال استقرایی، تأیید شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Function of Persian Language, as A National Language, in Producing Sustainable National Security

نویسنده [English]

  • MANOUCHEHR DANESH PAZHOUHAN
چکیده [English]

Security is the first demand of all societies from their political systems. Today, it has found various dimensions and components that affect all phenomena and issues of society. Designating a language as the official and national language is a common practice in all countries of the world. It is impossible to achieve sustainable security in any society without the unity of ethnic and religious groups. Language can be an important factor in national solidarity and national unity by transferring the national identity and culture of a land; hence, the present research was based on the question of “How the national security of Iran can be preserved, sustained, and promoted by national solidarity in Iran’s ethnically and culturally diverse population.” To answer this question, the hypothesis was that “Persian language has succeeded in creating national unity and solidarity and sustainable security throughout history by consolidating and transmitting the norms, self-esteem and historical and cultural foundations of all peoples, including ethnic and religious groups of Iranian society, and enhancing their sense of pride and national identity.” This research has been carried out by descriptive-analytical method and examining the functions of Persian language and its ability throughout history and the hypothesis was confirmed by deductive reasoning method after analyzing the findings

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security National Security Official Language Persian Language National Identit
الف: منابع فارسی
-قرآن کریم ) 1387(؛ ترجمه آیت الله مشکینی، قم: مرکز چاپ و نشر قرآن کریم الهادی.
- ابوالحسنی سید رحیم ) 1388(؛ تعیین و سنجش مؤلفه های هویّت ایرانی، تهران: گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
- اجلالی، پرویز ) 1393(؛ جهانی شدن و زبان فارسی: نکاتی درباره برنامه ریزی زبان ملی، فصلنامه مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، دوره 8، شماره 3، پاییز 1393، صص:.27 -6
- احمدلو، حبیب و افروغ، عماد ) 1382(؛ رابطه هویّت ملّی در بین جوانان تبریز، فصلنامه مطالعات ملّی، سال چهام، شماره 1، )پیاپی 13(.
- احمدی پور، طاهره ) 1390(؛ به سوی چارچوب سیاست زبانی ملی، زبان شناخت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دوم، شماره اول، بهار و تابستان 1390 ، صص: 16 - 1.
- احمدی، حمید ) 1378 (؛ قومیت و قومیت گرایی در ایران، از افسانه تا واقعیت، تهران: نشر نی.
- _______ ) 1382 (؛ هویّت ملّی ایرانی در گستره تاریخ، فصلنامه مطالعات ملّی، شماره: 15 سال چهارم، شماره 1.
- _______ ) 1382 (؛ هویّت ملّی ایرانی؛ بنیادها، چالش ها و بایسته ها، فصلنامه پژوهش فرهنگی، شماره 6، صص: 53 - 5.
- _______ ) 1383 (؛ هویّت و قومیت در ایران، مجموعه مقالات پیرامون: هویّت در ایران، رویکرد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی به هویّت و بحران هویّت در ایران، به اهتمام: علیخانی، علی اکبر، تهران: مرکز مطالعات جوانان و مناسبات نسلی پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد
دانشگاهی، صص: 187 - 165 .
- _______) 1386 (؛ اتحاد ملّی، هویّت ملّی و ضرورت بازسازی آن در ایران )نگرش معرفت شناسی(، مجموعه مقالات همایش ملّی اتحاد ملی؛ راهبردها و سیاست ها، با مقدمه دکتر حسن روحانی، تهران: گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
- اسمیت، دی، آنتونی ) 1383 (؛ ناسیونالیسم؛ نظریه، ایدئولوژی، تاریخ، ترجمه منصور انصاری، تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
- اشرف صادقی، علی ) 13 62 (؛ زبان معیار، مجله نشر دانش، سال سوم، شماره چهارم، خرداد و تیر.13 62
- آشنا، حسام الدین و اسمعیلی، محمدصادق ) 1388 (؛ امنیت فرهنگی؛ مفهومی فراسوی امنیت ملی و امنیت انسانی، راهبرد فرهنگ، شماره پنجم، بهار 1388 .
- آشوری، داریوش ) 1376 (؛ دانشنامه سیاسی، چاپ سوم، تهران: انتشارات مروارید.
- افتخاری، اصغر ) 1391 ( امنیت، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق )ع(.
- افتخاری، اصغر و نصری، قدیر ) 1383 (؛ روش و نظریه در امنیت پژوهی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- امیری اشکلک، مریم ) « ؛)1385 شاهنامه و هویّت ایرانی » پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده زبان و ادبیّات فارسی.
- انوری، حسن ) 1381 (؛ فرهنگ بزرگ سخن، تهران: انتشارات سخن.
- بوزان، باری ) 1387 (؛ مردم، دولت ها و هراس، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- ترادگیل، پیتر ) ۱۳۷۶ (؛ زبان شناسی اجتماعی، ترجمه طباطبایی، محمد، تهران: انتشارات آگاه.
- جوکار، محمدصادق؛ براری، اباذر و طوسی، مهدی ) 1389 (؛ درآمدی نظری بر چیستی رابطه فرهنگ ملی و امنیت ملی در ایران، فصلنامه مطالعات ملی، دوره 11 ، شماره ) 41 ( 1، بهار 1389 ، صص: 178 - 155 .
- چامسکی، نوام ) 1392(؛ زبان و ذهن، ترجمه کورش صفوی، تهران: هرمس.
- چپمن، شیوان ) 1385(؛ از فلسفه به زبان شناسی، ترجمه حسین صافی، تهران نشر گام نو.
- حق شناس، محمدعلی ) 1376 (؛ آواشناسی )فونتیک(، چاپ پنجم، تهران: انتشارات آگاه.
- دانش پژوهان، منوچهر ) 1388 (، واژه گزینی و اصطلاح شناسی علمی در زبان فارسی، آسیب ها و راهبردها، پژوهشنامه شماره 35 ، زبان فارسی، آسیب ها و راهبردها، گروه پژوهشهای فرهنگی و اجتماعی، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- ___________ ) 1396 (؛ واکاوی مؤلفه های هویت ملی در شاهنامه فردوسی، تهران: انتشارات اطلاعات.
- ___________ ) 1397 (؛ بن مایه های تاریخی امنیت در سفرنامه ناصرخسرو، )مورد مطالعه: امنیت عمومی و اجتماعی(، فصلنامه امنیت پژوهی، سال هفدهم، شماره 63 ، تهران: دانشکده علوم و فنون فارابی، صص: 140 - 121 .
- ___________ ) 1395 (؛ رابطه فرهنگ سیاسی و امنیت در شاهنامه، فصلنامه امنیت پژوهی، سال پانزدهم، شماره 54 ، تهران: دانشکده علوم و فنون فارابی، صص: 215 - 187 .
- داوری اردکانی، نگار ) 1386 (؛ زبان، برنامه ریزی زبان و همبستگی ملی: با نگاهی به ایران، مجموعه مقالات همایش ملّی اتحاد ملی؛ راهبردها و سیاس تها، تهران: پژوهشکده تحقیقات اسراتژیک، گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی، صص: 294 - 269 .
- دوسوسور، فردینان ) 1395(؛ دوره زبان شناسی عمومی، ترجمه کورش صفوی، تهران: انتشارات هرمس.
- راجی، محمدمهدی ) 1394 (؛ اهمیت زبان فارسی، همشهری دیپلماتیک، نشریه سیاسی تحلیلی، شماره 84 ، پاییز 1394 .
- رضا، فضل الله ) 1386 (؛ پژوهشی در اندیشه های فردوسی، چاپ ششم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- رضایی، والی ) 138 6 (؛ زبان معیار چیست و چه ویژگی هایی دارد، نامه فرهنگستان ۶ / 3.
- سمیعی )گیلانی(، احمد ) 1383(، نگارش و ویرایش، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها )سمت(.
- صالحی امیری، سید رضا ) 1386 (؛ مفاهیم و نظریه های فرهنگی، تهران: انتشارات ققنوس.
- ___________ ) 1391 (؛ امنیت اجتماعی، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- صالحی امیری، سید رضا و افشاری نادری، افسر ) 1390 (؛ مبانی نظری و راهبردی مدیریت ارتقای امنیت اجتماعی و فرهنگی در تهران، فصلنامه راهرد، سال بیستم، شماره 59 ، تابستان 1390 ، صص 76 - 49 .
- صفوی، کورش ) 1380(؛ گفتارهایی در زبان شناسی، تهران: انتشارات هرمس.
- غلامی، رضا ) 1394 (؛ مبانی امنیت ملی، مرکز مطالعات خلی جفارس، . http://www .)persiangulfstudies.com
- قبادی، حسینعلی ) 1386 (؛ نقش ادبیّات فارسی در اتحاد ملّی در ایران، مجموعه مقالات همایش ملّی اتحاد ملی؛ راهبردها و سیاست ها، تهران: پژوهشکده تحقیقات اسراتژیک، گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی.
- کزازی، میر جلال الدین ) ۱۳۷۶ (؛ پرنیان پندار، تهران: انتشارات روزنه.
- ___________ ) 1391(، پرند و پلاس، مطالعات ادبیات تطبیقی، سال ششم، شماره 22، صص: 7- 1.
- کزازی، میرجلال الدین و دانش پژوهان، منوچهر ) 1392 (؛ هویت و نظام سیاسی در شاهنامه فردوسی، فصلنامه امنیت پژوهی، سال دوازدهم، شماره 42 ، تهران: انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی، صص: 195 - 177 .
- محمدی ملایری، محمد ) 1374 (؛ فرهنگ ایرانی پیش از اسلام، چاپ سوم، تهران: انتشارات توس.
- محمدی ملایری، محمد ) 1384 (؛ عراق، دلِ ایرانشهر، نامه ایران، مجموعه مقاله ها، سروده ها و مطالب ایران شناسی، ج 1، به کوشش حمید یزدان پرست . لاریجانی، تهران: انتشارات مؤسسه اطلاعات، صص: 184 - 171 .
- مدرّسی، یحیی ) 1368 (؛ درآمدی بر جامعه شناسی زبان، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- مسکوب، شاهرخ ) 1379 (؛ هویّت ایرانی و زبان فارسی، تهران: انتشارات فرزان.
- منصوری، جواد ) 1370 (؛ فرهنگ استقلال، چاپ سوم، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه.
- مؤدب، محمد ) 1387 (؛ سیاست انسجام در فرانسه و چالش های آن، مدیریت انسجام ملّی، تجربه دیگر کشورها، تهران: گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
- همتی، ماندانا ) 1378 (؛ زبان و هویّت فرهنگی، مجموعه فرهنگ و جامعه. شماره 1. 
ب: منابع لاتین
- Bartsch, Renate, (1987). Norms of Language, Longman, London;
Deutsch, K. W. (1968). “The trend of European Nationalism: Language
Aspect,The American Political Science Review,Vol. 36, No. 3, pp. 533-541.
- Forrest, S. (2004). Indigenous Identity as a Strategy for Cultural Security.
Conference Paper in Northern Research Forum Plenary on Security.
- Kaplan, R.B. & Baldauf, R. (1997). Language Planning: From Practice to
Theory, Clevedon: Multi lingual Matters LTD.
- P.melryn Leffler. “The American conception of National security and the
Beginnings of cold war”, 1945-48, American Historical Review 89(2). 1984.
PP.246-81
- Trager, F. & F. Simonie. (1973). An Introduction to StudyofNational Security.
NewYork: Lawrence University Press