The Role of the Cultural Identity of Ferdowsi’s Shahnameh in Ensuring the Psychological Security of Iranian Society (Case Study: Happiness)
Document Type : Research Article
Author
Associate Professor of Persian Language and Literature
10.22034/amn.2024.372
Abstract
In contemporary Iranology research, interdisciplinary studies that integrate various fields of knowledge create a new synthesis, enabling disciplines to complement each other, foster synergy, and generate novel knowledge. The psychological dimensions of Ferdowsi’s Shahnameh have rarely been explored independently. Given that Persian literature throughout Iran’s history has served as a comprehensive reflection of the political, social, and especially cultural conditions of the land across different historical periods, studying it can provide a valuable treasure trove for understanding Iranian culture and producing new, indigenous theories. The Shahnameh, as a monumental repository of Iran’s cultural and civilizational heritage, holds significant potential in the field of Iranology for addressing contemporary issues and generating indigenous knowledge on psychological security. Happiness, as a component of Iranian cultural identity in the Shahnameh, can contribute to the development of knowledge on psychological security for Iranian society by integrating insights from psychology, political science, cultural sociology, and Persian literature. This study begins with the question: “What role can the Iranian cultural component of happiness in the Shahnameh play in ensuring the psychological security of society?” Employing a descriptive-analytical approach and inductive reasoning for analysis, the study identifies themes such as “theism, justice and fairness, pursuit of knowledge and expertise, wisdom, fame, generosity, the transient nature of the world, hope for life, life satisfaction, positive thinking, condemnation of materialism, social security, economic security, patience and resilience, Iranian culture, and other commendable ethical traits” as forming the basis of the research hypothesis.
Keywords
- آرگایل، مایکل. (1385)، روانشناسی شادی، ترجمه مسعود گوهری انارکی و همکاران، اصفهان: جهاد دانشگاهی، چاپ سوم.
- اشپولر، برتهولد (1379)، تاریخ ایران در قرون اسلامی، ترجمه عبدالجواد فلاطوری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- البرز، جعفری و پور مختار، محسن (1402)، بررسی و مقایسه مفهوم شادی در شاهنامه فردوسی و اشعار فرخی سیستانی، فصلنامه سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، صص: 86-63.
- امیرمظاهری، امیرمسعود و فخاریان، منا (1395)، نقش سرمایه اجتماعی در شادی جوانان (موردمطالعه دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی تهران مرکز)، فصلنامه مطالعات جامعهشناسی، دوره 9، شماره 33، بهمن 1395، صص: 7-24.
- مجلسی، محمدباقر (1378)، بحارالانوار، ج 3، قم: انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
- بهرامیان، سمیه؛ نادی،محمدعلی و کریمی، فریبا (1398)، واکاوی مؤلفههای شادی در اسلام و اعتباریابی آن با هدف ایجاد و گسترش مدارس شاد، فصلنامه مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، سال چهارم، پاییز،1398 شماره،3 (پیاپی 12)، صص: 52-7.
- بوزان، باری (1378)، مردم دولتها و هراس، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- جعفری هزارانی، نورالدین (1402)، امنیت روانی در ایران: مفهوم، عوامل، پیامدها و راهکارها، نقل از پایگاه سیویلیکا. 12/03/1403.
- جلالی، حسین (1393)، پژواک فرهنگ شادی در شاهنامه و متون اوستایی و پهلوی، فصلنامه دری (ادبیات غنائی و عرفانی)، سال چهارم، شماره سیزدهم، زمستان 1393، صص 50-39.
- چلبی، مسعود و موسوی، سیدمحسن (1387)، بررسی جامعهشناختی عوامل مؤثر بر شادمانی در سطوح خرد و کلان، مجله جامعهشناسی ایران، دوره نهم، شماره 1و2، صص: 34 -57.
- حاجیانی، ابراهیم (1379)، تحلیل جامعهشناختی هویّت ملّی در ایران و طرح چند فرضیه، فصلنامه مطالعات ملّی، سال دوم، شماره 5.
- دانشپژوهان، منوچهر (1400)، بازکاوی مؤلفههای هویت ملی در شاهنامه، چاپ دوم، تهران: انتشارات اطلاعات.
- دانشپژوهان، منوچهر و اخگری محمد (1401)، آموزههای امنیت اقتصادی در اندیشه سعدی، فصلنامه امنیتپژوهی، سال بیستویکم، شماره 78، صص: 100-79.
- دهخدا، علیاکبر (1373)، لغتنامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- رشید، خسرو؛ علیزاده، گلاویژ و مرادی، آزاده (1396)، بررسی رابطه شادی و بهزیستی روانشناختی با نگرش به زمان در دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا همدان، دوفصلنامه علمی – پژوهشی روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار) دوره 15، شماره 2، پیاپی 29، پاییز و زمستان 1396، صص: 179-188.
- ریاحی، محمدامین (1372)، سرچشمههای فردوسی شناسی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- زرینکوب، عبدالحسین (1381)، نامور نامه، تهران: نشر سخن.
- زو ستاک، ریگ (1378)، اصلاح همهجانبه در برنامههای آموزشـی: ارائـه طرحـی از فعالیـت علمی بـه دانـشجویان، ترجمـه ناصـح قلیپور، مجموعـه مقـالات مبـانی نظـری و روششناسی مطالعات میانرشتهای، تدوین و ترجمه سید محسن علـوی و همکـاران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، 1378.
- ساجدی، طهمورث (1384)، ایرانشناسی، دانشنامه زبان و ادب فارسی، به سرپرستی اسماعیل سعادت، جلد اول، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
- شامی زنجانی، مهدی (1389)، مسئله امنیت روانی و اجتماعی سری مسائل کلان کشور و اثرات فنّاوری دیجیتال بر آنها. /https://shamizanjani.ir).
علیزاده اقدم، محمدباقر و همکاران (1393)، بررسی رابطه بین شادی و احساس امنیت (ابعاد آن) در افراد (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز)، فصلنامه برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 5، شماره 18، شماره پیاپی 18، صص: 223-257.
• فتحی لوشانی، کامبیز (1389)، غم و شادی در شاهنامه فردوسی، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین.
- قراملکی، فرامرز (1383)، اصول و فنون پژوهش در گستره دینپژوهی، انتـشارات مرکـز مـدیریت حوزه علمیه قم.
- کزازی، میر جلالالدین (1387)، نامهی باستان، ویرایش و گزارش شاهنامهی فردوسی، 9 جلد، تهران: انتشارات سمت.
- محمدی راد، منصور (1391)، بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر شادی و ارتباط آن با بهرهوری نیروی کار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه رازی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی.
- مرادیان، محسن (1399)، مبانی نظری امنیت، تهران: انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی.
- مرتضوی، منوچهر (1372)، فردوسی و شاهنامه، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- مشایخی، منصوره (1388)، ارتباط خرد و شادی در شاهنامه فردوسی و مطابقت آن با چند شاعر فارسی و عربی زبان، فصلنامه ادبیات تطبیقی، سال سوم، شماره 11، صص:233-213.
- مؤدب، محمد (1387)، سیاست انسجام در فرانسه و چالشهای آن، مدیریت انسجام ملّی، تجربه دیگر کشورها، تهران: گروه پژوهشهای فرهنگی و اجتماعی، پژوهشکدهی تحقیقات استراتژیک.
- میلانیفر، بهروز (1370)، بهداشت روانی، تهران: انتشارات قومس.
- نشاطدوست، طاهر و همکاران (1388) تعیین عوامل مؤثر در شادکامی کارکنان شرکت فولاد مبارکه،جامعهشناسی کاربردی، شماره پیاپی 33، شماره 1، صص: 105-118.
- نوروزی، محمدتقی (1385)، فرهنگ دفاعی امنیتی، مرکز مطالعات و پژوهشهای مدیریت، تهران: انتشارات سَنا.
- هزارجریبی، جعفرومرادی، سجاد (1393)، نشاط اجتماعی و عوامل مرتبط با آن (مطالعهای در بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی)، فصلنامه مطالعات ملی، دوره:15، شماره4 (60)، صص: 26-3.
- هواسی، علی (1388)؛ آسیبها و تهدیدات اجتماعی جوامع درحالتوسعه. (20-http://havasi،1356blogfa.com/post/).
- ورجاوند، پرویز (1378)، پیشرفت و توسعه بر بنیاد هویّت فرهنگی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
)