تهدیدهای اجتماعی-فرهنگی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر بیانات رهبری

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشکده علوم و فنون فارابی

2 مدیر انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی

10.22034/amn.2024.374

چکیده

ازجمله تهدیدات نظام‌های سیاسی که توان به چالش‌کشیدن امنیت ملی کشورها در میان‌مدت و بلندمدت را دارد، تهدیدات اجتماعی فرهنگی جامعه است. غفلت ازاین‌گونه تهدیدات می‌تواند تأثیری به غایت شگرف، غافلگیرکننده و مخرب بر امنیت اجتماعی و حتی امنیت ملی کشور داشته باشد؛ به‌خصوص اینکه دشمنان نظام جمهوری اسلامی و در رأس آن آمریکا پس از ناکامی  در عرصه جنگ سخت، به شکل فزاینده‌ای به‌سمت تهدیدات نرم اجتماعی- فرهنگی روی آورده‌اند.  اهمیت این موضوع پژوهشگران مقاله را بر این داشته که تهدیدات موجود این حوزه را  از متن بیانات و رهنمودهای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) احصاء نمایند. بر همین اساس پژوهشگران درصدد پاسخ به این سؤال هستند که؛ تهدیدهای اجتماعی- فرهنگی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری کدامند؟
برای پاسخ به این پرسش، از روش توصیفی-تحلیلی و فن تحلیل محتوای بهره گرفته شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه بیانات مقام معظم رهبری از سال ۱۳۶۸ تاکنون بود که با استفاده از دو واحد تحلیل «جمله» و «بند» جهت‌گیری‌ها، نقاط تأکید و تحلیل (معظمٌ‌له) در مورد تهدیدهای اجتماعی-فرهنگی آمریکا علیه ج.ا.ا را دسته‌بندی‌شده است. روایی پژوهش توسط اساتید صاحب‌نظر تأیید و پایایی آن با استفاده از فرمول هولستی (۹۵۶/۰) به دست آمد.
برابر یافته‌های تحقیق مؤلفه‌های تهدیدهای اجتماعی-فرهنگی آمریکا شامل؛ متأثر نمودن اعتقادات و باورها، جنگ نرم، کاهش انسجام اجتماعی هستند همچنین شاخص‌های این مؤلفه‌ها را به ترتیب اسلام‌ستیزی، اختلاف‌افکنی دینی و مذهبی، مقابله با اعتقادات و باورها، افزایش رفتارهای معارض و تولید محصولات معارض با اعتقادات و باورها استحاله فکری، تهاجم فرهنگی، نفوذ فرهنگی، تبلیغات، تأثیرگذاری، تفرقه‌افکنی، اقدامات افراطی قومی و نژادی، تشکیل می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social-Cultural Threats of the United States Against the Islamic Republic of Iran Based on the Statements of the Supreme Leader

نویسندگان [English]

  • mahdi esmaeili 1
  • Danial Heidari 2
1 هیئت علمی دانشکده علوم و فنون فارابی
2 مدیر انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی
چکیده [English]

Among the threats to political systems with the potential to challenge a country’s national security in the medium and long term are social-cultural threats. Neglecting such threats can have profound, unexpected, and destructive impacts on social and even national security. This is particularly significant given that adversaries of the Islamic Republic, led by the United States, have increasingly shifted toward soft social-cultural threats following their failures in hard warfare. The importance of this issue has prompted the researchers to identify these threats based on the statements and guidance of His Eminence Ayatollah Khamenei. The study seeks to answer the question: What are the social-cultural threats posed by the United States against the Islamic Republic of Iran, as derived from the Supreme Leader’s statements? 
To address this question, a descriptive-analytical method and content analysis technique were employed. The research population consisted of all statements by the Supreme Leader from 1368 (1989) to the present, with data categorized using the analytical units of “sentence” and “paragraph” to identify the Leader’s orientations, emphases, and analyses regarding U.S. social-cultural threats against Iran. The research validity was confirmed by expert scholars, and its reliability was established using Holsti’s formula (0.956). 
The findings identify the components of U.S. social-cultural threats as follows: influencing beliefs and values, soft warfare, and undermining social cohesion. The indicators of these components include Islamophobia, fostering religious and sectarian discord, countering beliefs and values, promoting behaviors and products contrary to beliefs, intellectual subversion, cultural invasion, cultural infiltration, propaganda, influence operations, divisiveness, ethnic and racial extremism, and related actions. 

  1. منابع فارسی

بیانات مقام معظم رهبری، قابل دست‌یابی در: www.khamenei.ir

افتخاری، اصغر (1381)، مراحل بنیادین اندیشه در مطالعات امنیت ملی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

افتخاری، اصغر، (1385)، کالبدشکافی تهدیدات، تهران، مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی.

افتخاری، اصغر و نهازی، غلامحسین (1390)، «امنیت عمومی در اندیشه و بیانات مقام معظم رهبری»، فصلنامه دانش اجتماعی، سال دوازدهم، شمار دوم.

بوزان، باری و همکاران (1386)، چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، مترجم: علیرضا طیب، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

بوزان، باری (1378)، مردم دولت‌ها و هراس، مترجم: ناشر، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

تاجیک، محمدرضا (1381)، مقدمه‌ای بر راهبرد‌های امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست جمهوری.

تاجیک، محمدرضا، (1379)، مدیریت بحران، تهران، فرهنگ گفتمان.

خاکی، غلامرضا، (1378)، روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه نویسی، تهران، مرکز تحقیقات علمی کشور با همکاری کانون فرهنگی انتشاراتی درایت.

راجردی، ویمر و آردومینیک، جوزف (1384)، تحقیق در رسانه‌های جمعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران، سروش و مرکز تحقیقات مطالعاتی و سنجش برنامه‌ای.

رفیع پور، فرامرز (1384)، تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران، شرکت سهامی انتشار.

زیگرید، فتح، (1388)، آمریکاستیزی در جهان اسلام، ترجمه حسن سعید کلاهی و احمد تقی‌زاده، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

سرمد، زهره، بازرگان، عباس، حجازی، الهه، (1383)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ دهم، تهران، انتشارات آگاه.

عباسی، محمد، (بهار 1391)، ارزیابی روند ادراک تهدید ایالات‌متحده آمریکا علیه ج.ا.ا از سال 2006 تا 2012، فصلنامه امنیت‌پژوهی، شماره 37.

عبدالله‌خانی، علی و کاردان، عباس، (1390)، رویکردها و طرح‌های آمریکایی درباره ایران، موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر ایران، تهران.

کریپندورف، کلوس، (1378)، تحلیل محتوا، ترجمه: هوشنگ نایب، تهران، انتشارات روش.

لای، مک‌کین و لتیل، آر (1380)، امنیت جهانی: رویکردها و نظریه‌ها، اصغر افتخاری، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

لرنی، منوچهر (1384)، جامعه‌شناسی امنیت، تهران، نشر رامین.

لنکستر، لین (1370)، خداوندگان اندیشه سیاسی، علی رامین، تهران، امیرکبیر.

ماندل، رابرت (1379)، چهره متغیر امنیت ملی، مترجم: ناشر، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

مرادیان، محسن (1394)، مبانی نظری امنیت، تهران، دانشکده علوم و فنون فارابی.

مرادیان، محسن، (1388)، روش تحقیق در علوم اطلاعاتی، تهران، انتشارات مرکز آموزشی و پژوهشی شهید صیاد شیرازی.

محمدی مهر، غلامرضا، (1387)، روش تحلیل محتوا (راهنمای عملی تحقیق)، تهران، انتشارات گنجینه علوم انسانی- دانش‌نگار.

موجانی، علی، (1375)، بررسی مناسبات ایران و آمریکا، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

هابز، توماس (1380)، لویاتان، حسین بشیریه، تهران، نی.

  1. منابع انگلیسی

Eisenstadt Michael, Iran: The Complex Calculus of Preventive Military Action, WINEP, 25 September 2006, p.2.