الگوی بومی خانواده مستحکم و نقش‌آفرین در سازمان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده

دکتری امنیت ملی و استادیار دانشکده علوم و فنون فارابی

10.22034/amn.2026.392

چکیده

خانواده بنیادی‌ترین واحد جامعه و زمینه‌ساز اصلی پیوند اجتماعی افراد جامعه با سایر نهادهای اجتماعی است. این مقاله به‌ دنبال طراحی الگوی بومی یک خانواده مستحکم و نقش‌آفرین در سازمان است. برای نیل به این هدف این سؤال مطرح شد که خانواده مستحکم و نقش‌آفرین در سازمان چه ویژگی­هایی دارد؟ برای پاسخ‌گویی به سؤال‌ فوق، 12 نفر از متخصصین در حوزه خانواده و تجربه مدیریتی در سطوح بالای سازمان به صورت هدفمند مورد مصاحبه عمیق قرار گرفتند. با استفاده از روش تحلیل محتوا و به‌کارگیری کدگذاری باز، محوری و انتخابی بر روی ‌داده‌ها تحلیل کیفی صورت گرفت. به‌منظور بررسی روایی و اعتبار تحلیل‌ها به ترتیب از روش‌های بررسی اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری و تأییدپذیری از روش بررسی اعتبار هالستی استفاده شد که ضریب به‌دست‌‌آمده (92%rtt=) گویای توافق بالا بین ارزیابان را نشان داد. نتیجه تحقیق نشان داد که خانواده‌ای در سازمان  دارای ویژگی‌های خانوادگی مثبت، کنترل درآمد و مخارج، مصرف رسانه‌ای مناسب، تلاش در جهت کسب ارزش‌های اسلامی و سبک زندگی ایرانی-اسلامی، نوع و کیفیت روابط درون‌خانوادگی و خویشاوندی باشد، می­تواند به یک خانواده مستحکم مورد انتظار سازمان تبدیل شود و رضایت شغلی، خلاقیت و نوآوری، توافق در درون خانواده، بهره‌وری در امور سازمانی، بهبود مستمر وضعیت خانواده و سازمان نسبت به گذشته و امیدوار نسبت به آینده باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Indigenous Model of a Resilient and Influential Family

نویسنده [English]

  • davood rezaei
دکتری امنیت ملی و استادیار دانشکده علوم و فنون فارابی
چکیده [English]

The family represents the most fundamental unit of society and serves as the primary facilitator of individuals' social bonds and connections with other societal institutions. This article seeks to develop an indigenous model of a resilient (mostahkam) and influential (naqsh-afarin) family within organizational settings. To achieve this aim, the core research question was posed: What are the characteristics of a resilient and influential family in organizations?
To answer this question, in-depth interviews were conducted with 12 purposively selected experts in family studies and individuals possessing extensive high-level managerial experience in organizations. Qualitative data were analyzed using content analysis, employing open, axial, and selective coding techniques. Validity and reliability were ensured through assessments of credibility, transferability, and confirmability, utilizing holistic credibility examination methods. The resulting inter-rater agreement coefficient (rtt = 0.92) indicated a high level of consensus among evaluators.
The results demonstrate that a family characterized by positive familial attributes, effective control over income and expenditures, appropriate media consumption, commitment to acquiring Islamic values and adopting an Iranian-Islamic lifestyle, as well as high-quality intra-family and extended kinship relationships, can transform into the resilient family archetype expected by organizations. Such families are associated with elevated job satisfaction, enhanced creativity and innovation, greater intra-family harmony, improved organizational productivity, continuous advancement in both family and organizational conditions relative to the past, and a hopeful outlook toward the future

کلیدواژه‌ها [English]

  • Family
  • Resilience Building
  • Resilient Family
  • Organization
  • Influential Role
  1. قرآن کریم.

    نهج‌البلاغه.

    1. امام خمینی(ره)، استفتائات، ۳ جلد، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    2. امام خمینی(ره)، تحریر الوسیله، قم: دارالعلم.
    3. امام خمینی(ره)، صحیفه امام، ۲۲ جلد، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    4. امام خمینی(ره)، ولایت فقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    5. بحارالانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۲۱.
    6. حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ق)، وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل البیت.
    7. حیدری، م. و علی‌زاده، ا. (1403)، نقش ارزش‌های اسلامی در استحکام خانواده و موفقیت شغلی، فصلنامه فرهنگ و پژوهش.
    8. خامنه‌ای، سیدعلی (1398)، بیانات در دیدار مسئولان نظام، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری.
    9. خامنه‌ای، سیدعلی (۱۳۹۵)، انسان ۲۵۰ ساله، تهران: مؤسسه ایمان جهادی.
    10. صفری، ح. و همکاران (1402)، تأثیر سبک‌های فرزندپروری بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان، روانشناسی تربیتی.
    11. کلینی، الکافی، ج ۵، ص ۳۲۸.
    12. محمدی، ع. و کریمی، م. (1401)، تأثیر حمایت خانوادگی بر تعهد سازمانی کارکنان، مطالعات مدیریت منابع انسانی.
    13. مطهری، مرتضی (1363)، نظام حقوق زن در اسلام، تهران: صدرا.
    14. مطهری، مرتضی (۱۳۷۵)، نظام حقوق زن در اسلام. تهران: صدرا.
    15. نوری، حسین، مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۵۲.

     

     

     

    منابع خارجی

    1. Bowen, M. (1978). Family Therapy in Clinical Practice. Jason Aronson.
    2. Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss. Basic Books.
    3. Daft, R. L. (2021). *Organization Theory and Design.
    4. Duvall, E. (1957). Family Development. Lippincott.
    5. Giddens, A. (1992). The Transformation of Intimacy. Polity Press.
    6. Giddens, A. (2006). Sociology. Polity Press.
    7. Greenhaus, J. (2001). Work-Family Balance. Wiley.
    8. Greenhaus, J. H., & Powell, G. N. (2006). When work and family are allies. AMR, 31(1), 72-92.
    9. Minuchin, S. (1974). Families and Family Therapy. Harvard.
    10. Olson, D. (2000). Circumplex Model. Sage.
    11. Putnam, R. (2000). Bowling Alone. Simon & Schuster.
    12. Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone. Simon & Schuster.
    13. Walsh, F. (2016). Family Resilience. Guilford.