مدل نقش‌آفرینی خانواده در موفقیت سازمانی با تأکید بر کارکردهای اجتماعی–فرهنگی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده

گروه علوم سیاسی ، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، جمهوری اسلامی ایران

10.22034/amn.2026.395

چکیده

در دنیای پیچیده و پرتنش سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی، توجه به عوامل فراسازمانی به‌ویژه خانواده در موفقیت سازمانی اهمیت دارد. هدف این پژوهش، تجزیه و تحلیل کاربردی نقش‌آفرینی خانواده در موفقیت سازمانی با تأکید بر کارکردهای اجتماعی–فرهنگی خانواده بود. این مطالعه توصیفی–تحلیلی و همبستگی، با روش پیمایشی بر ۱۰۰ نفر از کارکنان یک سازمان امنیتی ایران انجام شد. داده‌ها از پرسش‌نامه محقق‌ساخته با چهار بُعد (حمایت خانواده، تعهد سازمانی، رضایت شغلی و موفقیت سازمانی) گردآوری و روایی و پایایی آن (آلفای کرونباخ ۰٫۹۱) تأیید شد. تحلیل عاملی نشان داد مدل چهارعاملی از روایی مناسب برخوردار است. در مدل‌یابی معادلات ساختاری [1](SEM)، حمایت خانواده هم به‌طور مستقیم (β=0.28) و هم غیرمستقیم از طریق تعهد سازمانی (β=0.60) و رضایت شغلی (β=0.65) بر موفقیت اثر داشت. شاخص‌های برازش (CFI[2]=0.92، RMSEA=0.07) نیز انطباق مدل را تأیید کردند. نتایج بیانگر نقش راهبردی خانواده در ارتقای سرمایه انسانی و ضرورت سیاست‌گذاری خانواده‌محور در سازمان‌های امنیتی است.
 
[1] Structural Equation Modeling
[2] Comparative Fit Index

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Role of Family in Organizational Success with Emphasis on Social-Cultural Functions

نویسنده [English]

  • Hamed Shanazari
Department of Political Science, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan
چکیده [English]

In the complex and high-stress environment of intelligence and security organizations, extra-organizational factors—particularly the family—play a critical role in enhancing organizational success. This study aims to empirically analyze the functional role of the family in organizational success, with a focus on its social-cultural functions.
A descriptive-analytical, correlational survey was conducted on a sample of 100 employees from an Iranian security organization. Data were collected using a researcher-developed questionnaire encompassing four dimensions: family support, organizational commitment, job satisfaction, and organizational success. The instrument demonstrated acceptable validity and reliability (Cronbach’s α = 0.91). Confirmatory factor analysis confirmed the four-factor structure’s adequate fit.
Structural equation modeling (SEM) results revealed that family support exerts both a direct effect on organizational success (β = 0.28) and significant indirect effects mediated by organizational commitment (β = 0.60) and job satisfaction (β = 0.65). Model fit indices indicated good alignment with the data (CFI = 0.92, RMSEA = 0.07).
The findings underscore the strategic importance of family in strengthening human capital and highlight the need for family-oriented policies in security organizations to improve employee well-being, commitment, and overall performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational commitment
  • Family
  • Job satisfaction
  • Social-cultural functions
  • Organizational success

مراجع

1-افتخارصعادی، زهرا و ساسان باوی (۱۴۰۳)، رابطه تعارض کار–خانواده و خانواده–کار با اشتیاق شغلی و رضایت زناشویی در کارمندان. فصلنامه روان‌شناسی اجتماعی.
2-پاغوش، عطاالله و اقبال زارعی و حسین زینلی‌پور و حسن دمی‌زاده (۱۳۹۵)، تأثیر تعارض کار–خانواده بر فرسودگی شغلی با میانجیگری کیفیت زندگی و رضایت شغلی در کارکنان شرکت پالایش گاز سرخون و قشم، فصلنامه دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی.
3-پردلان، نوشین و سیده معصومه موسوی (۱۴۰۳)، بررسی تأثیر استرس شغلی و اضطراب مالی بر تعادل کار–زندگی با نقش میانجی خستگی عاطفی در معلمان، مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی.
4-رضایی، فاطمه و مریم میرزازاده و رضا خلیلی (۱۳۹۷)، بررسی رابطه بین حمایت خانواده و رضایت شغلی کارکنان بیمارستان‌های دولتی. فصلنامه پژوهش‌های نوین در روان‌شناسی.
5-سالاری‌اسکر، رقیه و حسن بحرالعلوم و نسرین بیگلری (۱۳۹۹)، تأثیر حمایت اجتماعی و تعارض کار–خانواده بر عملکرد شغلی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان کرمان، فصلنامه مدیریت ورزشی.
6-سیر، صنم و حسین دامغانیان و محسن فرهادی‌نژاد (۱۴۰۳)، طراحی الگوی تعادل بین کار و زندگی زنان با تأکید بر استحکام خانواده در سازمان‌های دولتی: مطالعه پدیدارشناسی، فصلنامه مدیریت سازمان‌های دولتی.
7-طاهری گودرزی، حجت (۱۳۹۶)، بررسی تأثیر تضاد کار–خانواده و حمایت کار–خانواده بر رضایت شغلی و عملکرد شغلی کارکنان شرکت ملی حفاری ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی.
8-طبرسا، غلامعلی و منصوره معینی کربکندی (۱۴۰۱)، بررسی تأثیر تعادل کار–زندگی بر ایمنی روانی کارکنان با نقش میانجی خوش‌بینی سازمانی. فصلنامه مطالعات مدیریت، بهبود و تحول.
9-مرتضوی، نرگس‌السادات و حمیدرضا عریضی (۱۳۹۹)، رابطه تعارض کار–خانواده با تعهد سازمانی: نقش تعدیلی عدالت سازمانی ادراک‌شده، فصلنامه دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی.
10-هاشمی، نادیا و حسن درویش (۱۴۰۲)، شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تعادل کار–زندگی کارکنان شرکت ملی گاز ایران، فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی.
Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1996). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: An examination of construct validity. Journal of Vocational Behavior, 49(3), 252–276. https://doi.org/10.1006/jvbe.1996.0043
Allen, T. D. (2001). Family-supportive work environments: The role of organizational perceptions. Journal of Vocational Behavior, 58(3), 414–435. https://doi.org/10.1006/jvbe.2000.1774
Baral, R., & Bhargava, S. (2010). Work–life balance practices and organizational outcomes. Indian Journal of Industrial Relations, 45(4), 508–522.
Becker, H. S., & Aldrich, H. E. (1975). Organizations and the Family. Annual Review of Sociology.
Biedma-Ferrer, José María; & Medina-Garrido, José Aurelio. (2023). Impact of family-friendly HRM policies in organizational performance. arXiv preprint. https://arxiv.org/abs/2311.14358
Janardhanan, AnanthaKrishnan. (2025). Leadership style and sustainable organizational energy in family businesses: A literature review (2020–2025) in hybrid work environments. LinkedIn Article. https://www.linkedin.com/pulse/leadership-style-sustainable-organizational-energy-work-janardhanan-ief8f
Miroshnychenko, Ivan; De Massis, Alfredo; & Frattini, Federico. (2021). Family involvement and firm performance: A worldwide study of 2,000 family firms. Journal of Family Business Strategy, 12(1), 100284. https://doi.org/10.1016/j.jfbs.2020.100284
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258). Greenwood Press.
Brown, T. A. (2015). Confirmatory Factor Analysis for Applied Research (2nd ed.). The Guilford Press.
Cohen, J. (2007). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
De Massis, Alfredo; & Frattini, Federico. (2023). The Family Business Innovation Handbook: How to Build and Sustain Innovation in Family Firms. Edward Elgar Publishing. https://www.e-elgar.com/shop/gbp/the-family-business-innovation-handbook-9781800889772.html
Field, A. (2013). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics (4th ed.). SAGE Publications.
Greenhaus, J. H., & Powell, G. N. (2006). When work and family are allies: A theory of work-family enrichment. Academy of Management Review, 31(1). https://doi.org/10.5465/amr.2006.19379625
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Kline, R. B. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (4th ed.). The Guilford Press.
Las Heras, Mireia; Rofcanin, Yasin; Escribano, Pablo I.; Kim, Sanghee; & Mayer, M. C. Jason. (2021). Family-supportive organisational culture, work–family balance satisfaction and government effectiveness: Evidence from four countries. Human Resource Management Journal, 31(2). https://doi.org/10.1111/1748-8583.12317
Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1997). Commitment in the workplace: Theory, research, and application. SAGE Publications, p. 15.
Park, Yoonhee; Kim, Jiyoung; & Lee, Harin. (2023). The influences of supportive leadership and family social support on female managers’ organizational effectiveness: The mediating effect of positive spillover between work and family. Behavioral Sciences, 13(8), 639. https://doi.org/10.3390/bs13080639
Medina-Garrido, José Aurelio; Biedma-Ferrer, José María; & Ramos-Rodríguez, Antonio Rafael. (2023). Relationship between work-family balance, employee well-being and job performance. arXiv preprint. https://arxiv.org/abs/2401.13683
Parsons, T. (1964). Social structure and personality. Free Press.
Razzetti, Gustavo. (2022). Remote, Not Distant: Design a Company Culture That Will Help You Thrive in a Hybrid Workplace. Libros Publishing. https://www.amazon.com/Remote-Not-Distant-Company-Culture/dp/173705111X
Robbins, S. P. (2003). Organizational behavior (10th ed.). Prentice Hall.
Spillane, J. P. (2012). Distributed leadership (2nd ed.). Jossey-Bass.
Voydanoff, P. (2005). Work, family, and community: Exploring interconnections. Psychology Press.
Wosch, Thomas; & Bäumer, Thomas. (2022). Digital culture building in hybrid family businesses: Strategies for maintaining organizational energy. Journal of Family Business Management, 12(3), 456–472. https://doi.org/10.1108/JFBM-04-2022-0058
Yukl, G. (2010). Leadership in organizations (7th ed.). Pearson Education.
Zhang, Yuhui; & Tu, Yuanyuan. (2023). Effects of thriving at work on employees' family role performance: The mediating role of work–family enrichment. Frontiers in Psychology, 14, 1079201. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1079201
 
فصلنامه امنیت پژوهی
دوره 24، شماره 89
فروردین 1404
صفحه 113-141

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار