کیفرگرایی تقنینی، در قلمرو پاسخ به جرائم خاص نظامی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 دانشیار حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران )نویسنده، مسئول(

3 . استادیار حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ا یران

چکیده

در طول تاریخ حقوق کیفری، رویکردهای مختلفی برای مبارزه با بزهکاری اتخاذ شده است، در میان آنها به دلایل متعدد الگوی کیفری با تأکید بر کیفرگرایی مورد استقبال سیاستگذاران جنایی بوده و از اهمیت ویژه ای برخوردار ربوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد مختلف این رویکرد در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح انجام شده است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای موجود به بررسی، توصیف و تحلیل ابعاد و زوایای گوناگون موضوع پژوهش پرداخته شده و تجزیه وتحلیل اطلاعات جمع آوری شده به صورت کیفی و مبتنی بر استنتاج محقق از منابع و متون بوده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که کیفرگرایی نه تنها موجب افزایش جرم انگاری و کیفرگذاری میشود؛ بلکه موجبات توسعه و تعمیق مداخله های کیفری را فراهم می آورد که موضع قانونگذار در واکنش به جرائم خاص نظامی و افراد تحت شمول در قانون مجازات نیروهای مسلح رویکردی کاملاً کیفر گرا بوده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد، از مهم ترین مؤلفه های رویکرد کیفرگرایی میتوان به جرم انگاری افراطی، تورم جرائم پیش بینی شده در قانون، توسل افراطی به کیفرهای سرکوبگرانه و نامتناسب، به کارگیری الفاظ مبهم و تعریف نشده در قانون به ترتیبی که امکان تفسرهای متفاوت را فراهم آورده و افرادی بیشتری را بتوان در قلمرو آن گنجاند، تحدید یا حذف موجبات مخففه اشاره نمود. با مطالعه قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح میتوان نموده و جلوه های کیفرگرایی را در تمامی مراحل به ویژه جرم انگاری و کیفرگذاری ملاحظه نمود که از مؤیدات این امر، استفاده حداکثری مقنن از عنوان مجرمانه «محاربه » است به نحو یکه در بیش از 30 ماده از مواد این قانون از عبارات «محارب محسوب می شود » و یا «به مجازات محاربه محکوم می شود » استفاده شده است و نزدیک به 90 ماده از مواد قانونی، از مجازات حبس سخن به میان آمده است که آشکارا دلالت بر شدت عمل مقنن در کیفرگرایی دارد. به نظر میرسد قانونگذار به دلیل شبیه سازی نامعقول و غیرمنطقی بین جرائم نظامی با مفهوم و معنای محاربه دست به گریبان نوعی افراط گرایی در قلمرو پاسخ های مربوطه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Legislative Punitiveness In Response to the Specific Military Offences

نویسندگان [English]

  • behrouz mir alizadeh 1
  • behzad razavi fard 2
  • mohammad ali jahed 3
چکیده [English]

Throughout the history of criminal law, various approaches have been adopted in response to the crime among which the criminal model with emphasis on punitiveness has been welcomed by criminal policymakers and has been of particular importance for various reasons. The present study aims to investigate the different dimensions of this approach in the Armed Forces Penal Code. In this research, the subject has been studied, described and analyzed through a descriptive-analytical method using available library sources. Also, the collected data has been analyzed qualitatively and based on the researcher’s inference from sources and texts. Findings indicate that not only punitiveness does increase criminalization and punishment, but also it paves the way for the development and deepening of criminal interventions to the extent that the legislature has adopted a purely punitive approach toward specific military offenses and those covered by the Armed Forces Penal Code. The research results show that the following are the most important components of punitiveness: extreme criminalization, inflation of crimes predicted by law, extreme recourse to repressive and disproportionate punishments, the use of vague and undefined words in the law that allows different interpretations and covers different people, limiting or eliminating the mitigating factors. The study of the Armed Forces Penal Code reveals the manifestations of punitiveness in all stages, especially criminalization and punishment. One of the examples confirming such a punitive approach is the legislature’s maximum use of “Moharebeh” to the extent that there are the terms “… is considered as Moharebeh” or “… is sentenced to Moharebeh” in nearly 90 articles of this code. Also, the sentence of imprisonment has been mentioned in about 90 articles of this code which clearly indicates the legislature’s strictness in punitiveness. It seems that the legislator has been dealt with a kind of extremist in response to the specific military offenses due to the irrational and unreasonable similarity between and such crimes and the meaning of Moharebeh.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Legislative punitiveness Specific Military Offences Punishment Extreme Criminalization Moharebeh
- اداره کل دفتر آموزشی و پژوهشی سازمان قضایی نیروهای مسلح ) 1392 ( بایسته های پژوهش در نظام عدالت کیفری،
چاپ اول، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان.
- اردبیلی، محمدعلی، ) 1394 ( حقوق جزای عمومی 2، چاپ چهلم، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان.
- اردبیلی، محمدعلی، ) 1379 ( حقوق جزای عمومی، جلد اول، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
- الهام، غلامحسین، ) 1389 ( حقوق جزای نظامی، چاپ اول، تهران، انتشارات دادگستر.
- داگلاس، هوساک، ) 1390 ( جرم انگاری افراطی، مترجم محمدتقی نوری، چاپ اول، تهران، انتشارات مجمع علمی و
فرهنگی مجد.
- رحم دل، منصور، ) 1390 ( تناسب جرم و مجازات، تهران، انتشارات سمت.
- غلامی، حسین، ) 1392 ( حقوق جزای نظامی تطبیقی، چاپ اول، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان.
- غلامی، حسین، ) 1395 ( علوم جنایی تطبیقی در پرتو همکار یهای بین المللی، مجموعه مقالات نکوداشت دکتر سیلویا تلنباخ، چاپ اول، تهران، بنیاد حقوقی یزان.
- غلامی، حسین، ) 1395 ( کیفرشناسی کلیات و مبانی پاسخ شناسی جرم، چاپ اول، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان.
- گسن، رمون، ) 1371 ( بحران سیاست جنایی کشورهای غربی، ترجمه علی حسن نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 10 .
- گلدوزیان، ایرج، ) 1377 ( بایسته های حقوق جزای عمومی، چاپ اول، تهران، نشر میزان.
- میرزایی مقدم، مرتضی، ) 1388 ( نظریه بازدارندگی مجازات و جایگاه آن در نظام حقوقی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی.
- یزدانیان، محمدرضا، ) 1390 ( قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح در نظم حقوقی کنونی، چاپ اول، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان.
- نوبهار، رحیم، ) 1392 ( اصل کاربرد کمینه حقوق کیفری، مجله آموز ههای حقوق کیفری، دانشگاه علوم رضوی، شماره 1.
- Matthews,Roger, (2005),The Myth of Punitiveness, Theoretical Criminology, vol 9 (2).
- Lynch,J.P, (1993)” A Cross-National Comparison of the Length of Custodial Sentences for
Serious Crimes,Justice Quarterly,10.
- Lynch,J.P, (2002) Crime in International Perspective, In J.Q.wilson & J.petersilia (Eds)Crim:
Public Policies for Crime Control, San Francisco, CA: Institute for Contemporary Studies