تاملی بر راهکارهای ارتقاء اثرگذاری دانشگاه در امنیت جامعه ای جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی دانشگاه خوارزمی، نویسنده مسئول

2 استاد گروه مدیریت آموزشی دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی.

3 دانشیار گروه مدیریت آموزشی دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی.

4 دانشیار اندیشه سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی.

چکیده

سیر تحولات علمی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی، منجر به پدیدار شدن دانشگاه های جامعه محور؛ با رویکرد اثرگذاری و برخورداری از کارکردهای ثبات بخش در جامعه شد. مقصود از کارکرد ثبات بخش دانشگاه، امنیت جامعه ای است. پژوهش حاضر به روش ترکیبی اکتشافی با هدف شناسایی راهکارهای ارتقاء اثرگذاری دانشگاه در امنیت جامع های ج.ا.ایران انجام شده است. ابتدا در بخش کیفی صاحب نظران حوزه پژوهش مورد مصاحبه قرار گرفتند. نتایج تحلیل محتوا و کدگذاری مصاحبه ها ۸۸ نشانگر را شناسایی نمود. نشانگرها در غالب ۷ بعد «استادان به مثابه معماران آموزش آگاهی و زیست مسئولانه»، »دانشجوپروری با هدف خلافیت و امتداد نظم«، «فضا و محیط دانشگاهی به مثابه مهم ترین مکان تجلی مناسبات جامعوی»، «مدیریت کارآمد و رضایت آفرین»، «آموزش حقوق و مسئولیت شهروندی»، «پژوهش با روش جدید در مسائل جدید» و «ترویج فرهنگ مدار و عدالت خواهی به سوی جامعه ایمن و پایدار» طبقه بندی شدند. در بخش کمی بر اساس ابعاد و نشانگرهای شناسایی شده، پرسشنامه طراحی و در بین ۱۷۰ نفر از متخصصین حوزه تحقیق توزیع گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده بیانگر آن است که مهمترین راهکارهای اثرگذاری دانشگاه در ارتقای امنیت جامعه در ابعاد هفت گانه بالا عبارتند از: «شکل دهی اجتماعات علمی در دانشگاه»، «بازنگری سیستم جذب و ارتقاء استاد مبتنی بر اهمیت به فعالیت های مدنی و ارائه خدمات اجتماعی»، «لحاظ نمودن فعالیت های اجتماعی و مدنی دانشجویان در ارتقاء به مقاطه تحصیلی بالاتر»، «بازاندیشی نسبت به ارزش های نهادین دانشگاهی»، «ارتباط آموزش ها با حوزه عمل و نیازهای جامعه»، «انجام پژوهش های مداخله نگر در حوزه آسیب های اجتماعی» و «ایجاد سازگاری بین دانشگاه و جامعه پیرامونی».

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reflection on Strategies to Enhance the Universities’ Effectiveness on the Societal Security of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • alireza tanhaei 1
  • hamidreza arasteh 2
  • hasan reza zin abadi 3
  • ghadir nasri 4
چکیده [English]

The course of scientific developments of universities and higher education institutes has led to the emergence of community-based universities, with an approach of effectiveness and enjoying stable societal functions in society. The purpose of the university’s stabilizing function is societal security. The present study is carried out through a combined exploratory method aims at identifying ways to enhance the university’s effect on the societal security of the IRI. In the qualitative section, the scholars in this field were interviewed. 88 indicators were identified based on the results of content analysis and interview coding. The indicators were categorized within the following 7 dimensions: “Teachers as Architects of Knowledge Teaching and Responsible Life”, “Student Education with the Purpose of Creativity and Continuity of Order”, “Academic Space and Environment as the Most Important Place for the Manifestation of Societal Relations,” “Efficient and Satisfactory Management”, “Education of citizenship rights and responsibilities”,” Research on new issues through a new way” and “Promoting of forbearance and justice-seeking culture towards a safe and sustainable society”. In the quantitative section, a questionnaire was designed based on the dimensions and indicators identified, and then distributed among 170 experts in the field of research. The data analysis results indicate that the most important strategies for the university’s effectiveness in promoting the societal security in the 7 aforementioned dimensions are: “The formation of scientific communities in the university”, “Review of the system of recruitment and promotion of lecturers based on the importance of civic activities and the provision of social services”, “Consideration of the social and civil activities of students for their promotion to higher levels of education”, “Rethinking the institutional values ​​of the university”, “The relationship of education with the practice and needs of the community”, “Conducting interventional research in the field of social harms” and “Establishing compatibility between the university and the surrounding community”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security Societal Security University Function
الف- فارسی
- احمدی، وحید، ) 1397 (، نشست تخصصی تعامل نظام دانشگاهی و فضای اجتماعی: ضرورت، مبانی و راهکارها، تهران، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
- اسلامی، علیرضا، ) 1389 (، نظریه امنیت امام خمینی )ره( با رویکرد ملی، رساله دکتری جهت رشته امنیت ملی، دانشکده امنیت، دانشگاه علوم استراتژیک، تهران.
- آدمی ابرقویی، علی ) 1387 (، مقدمه ای بر دانشگاه تمدن ساز اسلامی بایسته های نظری، تهران: دفتر برنامه ریزی مطالعات اجتماعی فرهنگی.
- افتخاری، اصغر، ) 1390 (، امنیت اجتماعی شده: رویکرد اسلامی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- آقابخشی، حبیب و افشاری راد، مینو ) « ،)1379 مددکاری جامعه ای و ارتقای مشارکت مردم ،» فصلنامه مددکاری اجتماعی، شماره 3، ص 53 - 29 .
- ام کینگ، پاتریشا، جی مایهیو، ماتیو، مک الروی، مولی و...) 1397 (، مسئولیت اخلاقی دانشگاه، ترجمه متین و بحیرایی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- باقری، اصغر و موسی کریماف ) « ،)1392 تحلیل نقّادانه از روند تاریخی آموزش عالی در ایران .» جامعه پژوهی فرهنگی، سال چهارم، ش 1)بهار(.
- بائوم، رابرت، ) 1382 (، دانشگاهها چگونه کار می کنند، ترجه حمیدرضا آراسته، تهران، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.
- بوزان، باری ) 1378 (، مردم، دولتها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهردی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی
- ذوالفقارزاده، محمد مهدی و سعدآبادی، علی اصغر ) « ،)1393 باز تعریف کارکرد اصلی دانشگاه در جامعه بر اساس آرمان های اسلامی در اندیشه امام خمینی )ره( »، مطالعات راهبردی بسیج،
زمستان، شماره 65 . ص 89 - 67 .
- روی، پل، ) « ،)1383 معمای امنیت اجتماعی »، ترجمه منیژه نویدنیا، تهران: فصلنامه پژوهشکده مطالعات راهبردی، سال ششم، شماره سوم.
- زاهری، روح الله و زاهری، زهرا، ) 1395 (، نقش مدل ساز بودن دانشگاه ها در امنیت جامعه ایرانی اسلامی، تهران، نشر نی.
- زین آبادی، حسن رضا و محمودی، زینب، ) 1395 (، نقش مدیران در ایجاد و توسعه تسهیم دانش در مدیران ابتدایی، فصلنامه نوآوری های آموزشی، سال چهاردهم، شماره 57 .
- سردارنیا، خلیل الله، ) « ،)1396 واکاوی انتقادی نظام آموزش عالی با تمرکز بر امنیت ملی ایران ،» فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال بیست و یکم، شمارة دوم.
- سروگل پور، تقی ) « ،)1395 نقش نهادهای آموزشی )دانشگاه و مدارس( در ایجاد و گسترش امنیت اجتماعی »، فصلنامه مطالعات میان رشته ای روانشناسی و علوم تربیتی، تابستان، شماره 2.
- پی سوره، فرشاد و پیری سارمانلو، اژدر، ) « ،)1395 نقش آموزش عالی در شکل گیری راهبرد امنیت ملی »، همایش توسعه آموزش عالی و گفتمان امنیت، تهران، دانشگاه تهران
- صالحی امیری، سیدرضا، کاووسی، اسماعیل، ) 1391 (، فرهنگ و مدیریت سازمان های فرهنگی، تهران :مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، چاپ دوم.
- صمیم، رضا، ) 1397 (، تولید و مصرف فرهنگی دردانشگاه ایرانی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- طلوع، ابوالقاسم ) 1379 (، فرار مغزها، جذب مغزها، گردش مغزها، مرکز تحقیقات علمی کشور.
- علاقه بند، علی، ) 1379 (، جامعه شناسی آموزش و پرورش، تهران، کتابخانه فروردین.
- فکوهی، ناصر،) 1375 (، جامعه مدنی و جوانان ، نشر قطره.
- کرمی، مرتضی و فرح بخش، کیومرث، ) « ،)1394 بررسی مؤلفه های اساسی مؤثر بر افزایش امنیت اجتماعی از دیدگاه نخبگان حوزه امنیت »پژوهشهای
حفاظتی و امنیتی، شماره 13 .
- کیویستو، پیر، ) 1378 (، اندیشه های بنیادی در جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نی.
- ماحوزی، رضا ) 1396 (، دانشگاه تامات نظری و تجربه ایرانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- معیدفر، سعید ) « ،)1395 سخنرانی بررسی انتقادی ساختار و جایگاه اجتماعی دانشگاه در ایران ،»تهران، انجمن جامعه شناسی ایران
- نجاتی حسینی، سید محمود ) 1396 (، شهروندی دانشگاهی در ایران، تهران: موسسه مطالعات اجتماعی فرهنگی
- نصری، قدیر ) 1390 (، درآمدی نظری بر امنیت جامعه ای )مفاهیم، مولفه ها و نظریه ها(، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- نصری، قدیر، ) « ،)1392 امنیت جامعه ای به مثابه هسته حیاتی امنیت ملی پایدار »، تهران، فصلنامه امنیت پژوهی، سال دوازدهم، شماره 43 .
- نویدنیا، منیژ، ) « ،)1385 تأملی نظری در امنیت اجتماعی؛ با تأکید بر گونه های امنیت » فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره . 31
- هاونگی، حسن، ) « ،)1394 نقش آموزش و پرورش در توسعهٔ امنیت اجتماعی »، تهران، چهارمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت؛ آیندهٔ، حال، پیشرفت ایران؛
- یمینی دوزی سرخابی، محمد ) 1388 (، رویکردها وچشم اندازهای نو در آموزش عالی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی اجتماعی.
ب- لاتین
- Bernheim, C. Trumann &, Marilenad S. Chau (2005). “Challenges of the
Universities in the Knowledge Society”. UNESCO Forum on Regional Scientific
Community. Paris: December
- Bergquist, W. H., & Pawlak, K. (2008). Engaging the six cultures of the academy:
revised and expanded edition of The four cultures of the academy (2nd ed.). San
Francisco: Jossey-Bass.
- Flick, Brown & Williamson, k. (2005), Social Capital in Engineering Education,
Frontiers in Education, FIE apos,05, Proceedings 35th Annuai conference, 19-22
Oct.
- Patarroyo, L. M. M., & Hoyos, C. U. (2018). The Role of University Extension
Programmes in the Promotion of Pre-K Teachers’ Personal and Professional
Transformation: A Reflection. Íkala, 23(1), 161-176.
- Power, c., (2005), Quo vadis? Education For what purpose? Social
Alternatives,24(4): 13-18.
- Suzzalo, Henry, (1932) A program for tomorrow. Educ. Rec. 13:85-98.
- UNESCO (2005). Toward Knowledge Societies. Paris: UNESCO Publication