تأثیر تحولات سیاسی کشور پاکستان بر سیاست‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران

از سال 1947 میلادی و پس از تقسیم استعماری شبه‌قاره، کشوری به نام «پاکستان» جایگزین همسایه قبلی شرق ایران یعنی هند شد. شناخت سیاست داخلی و خارجی پاکستان به همسایگان اصلی آن؛ یعنی ایران، افغانستان و هند گره خورده است. برای درک صحیح روابط این کشور با همسایگانش، ابتدا باید جست‌وجویی در هفت دهه استقلال این کشور داشته باشیم. در همین مدت‌زمان کم، این کشور با گرفتاری‌های داخلی و خارجی زیادی مواجه بوده است. بحران کشمیر، استقلال بنگلادش، مشکلات حل‌نشده با افغانستان و هند و کودتاهای متعدد نظامیان، پیچیدگی‌های قومی، اقتصاد ورشکسته و ضعف در نهادهای سیاسی و مردم‌سالاری، حاکی از پیچیدگی وضعیت این کشور دارد که شناخت آن را دشوار می‌کند. در بین سه همسایه پیش‌گفته این کشور، ایران بیشترین ارتباط را با این کشور دارد؛ ازاین‌رو تحولات جغرافیای سیاسی این کشور بر ج.ا.ا و به‌تبع آن در سیاست دفاعی کشور تأثیرگذار خواهد بود.
در این پژوهش با رویکرد سیاست دفاعی ج.ا.ا، با روش کمّی و پیمایشی و با فن پرسش‌نامه محقق‌ساخته که روایی و پایایی آن تأیید گردیده، تأثیر تحولات سیاسی کشور پاکستان بر سیاست‌های دفاعی ج.ا.ا موردبررسی قرار گرفته است. پرسش‌نامه در اختیار جامعه آماری به تعداد 103 نفر و شامل صاحب‌نظران این حوزه در وزارت امور خارجه، نیروهای مسلح و تعدادی از استادان دانشگاه قرار گرفت. داده‌های توصیفی با استفاده از نرم‌افزار SPSS، مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. نتایج حاصل نشان‌داد مهم‌ترین عوامل سیاسی کشور پاکستان که در تدوین سیاست‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران مؤثر است، عبارتند از: «ساختار سیاست خارجی، روابط دوجانبه خارجی، تعداد کودتا، وضعیت انتخابات، نظام سیاسی حکومت، احزاب و گروه‌های سیاسی، اقلیت‌های قومی و مذهبی، قاچاق کالا و مواد مخدر و...».