بررسی و تحلیل ارتباط جهانی شدن، کیفیت زندگی و احساس امنیت اجتماعی در مناطق مرزی )موردمطالعه: سکونت گاه های مرزی روستایی شهرستان هیرمند)

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دکترای جغرافیا، مدرس سازمانی دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران.

2 دانشجوی دوره دکتری مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران.

3 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر که با هدف بررسی همبستگی رابطه جهانی شدن و کیفیت زندگی و احساس امنیت اجتماعی در مناطق مرزی روستایی شهرستان هیرمند انجام گردید، به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از منظر روش شناسی در زمره تحقیقات توصیفی - همبستگی قرار گرفت. شیوه جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای- پیمایشی و ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه بوده است. رویکرد غالب تحقیق، کمّی و الگوی پیشنهادی پژوهش بر اساس روابط متغیرهای پژوهش و براساس یافته های پژوهشگران پیشین ارائه شد. جامعه آماری پژوهش دربردارند ه 2491 خانوار ساکن در نقاط روستایی شهرستان هیرمند بودند که با توجّه به فرمول کوکران، 36 0 خانوار از طریق روش نمونه گیری طبقه بندی تصادفی انتخاب گردیدند. ابزار اصلی جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه بود. روایی صوری پرسشنامه با نظر متخصصان مورد تأیید قرار گرفت و روایی سازه و پایایی ترکیبی ابزار پژوهش نیز، از طریق برآورد الگوی اندازه گیری و پس از انجام اصلاحات لازم به دست آمد. فرضیه های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و SPSSالگوسازی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. داده های گردآوری شده با نرم افزارهای win22 و AMOS21 تحلیل گردیدند. یافته ها نشان داد سازه کیفیت زندگی ) 728 / 0( بیشرین اثرگذاری را در شکل دهی احساس امنیت اجتماعی در نواحی مرزی دارند. به علاوه این که، جهانی شدن نیز افزون براثر مستقیم ) 279 / 0-(، اثری غیرمستقیم ) 388 / 0( نیز بر احساس امنیت اجتماعی شهروندان در نواحی
مرزی داشته است. در پایان، بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهادهایی ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating and Analyzing the Relationship between Globalization, Quality of Life and Sense of Social Security in Border Areas

نویسندگان [English]

  • mohammad rahmanian koushki 1
  • hamid khosravi 2
  • yaghoub zarei 3
چکیده [English]

The present study aims to investigate the correlation between globalization, quality of life and sense of social security in rural border areas of Hirmand. The study is an applied research in terms of objective and a descriptive-correlational research in terms of methodology. The data collection method was library-survey and the main data collection tool was questionnaire. The dominant approach of the research was quantitative and the proposed research model was presented based on the relationships of the research variables and on the previous researchers’ findings. The statistical population of the study consisted of 2491 households residing in rural areas of Hirmand County. Based on Cochran formula, 360 households were selected through stratified random sampling method. Questionnaire was the main instrument for data collection. The formal validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts and the construct validity and combined reliability of the research instrument were tested by estimating the measurement model and they became satisfactory after making necessary corrections. Research hypotheses were tested using Pearson correlation coefficient and structural equation modeling. Data were analyzed using SPSSwin22 and AMOS21 software. The results showed that quality of life (0.728) had the most effect on shaping the sense of social security in border areas. In addition, globalization has had both indirect (-0.389) and direct (0.388) effect on the sense of social security of border area citizens. In the end, some suggestions are presented based on the results.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Globalization Social Security Quality of Life Border Areas Hirmand County
- ابراهیم پور، رحمت و علمی، محمود. ) « .)139 4 بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی شهروندان شهر سردشت ». فصلنامه مطالعات جامعه شناسی، سال هفتم، شماره 26: صص 71 - 53 .
- ابراهیم زاده، عیسی.، موسوی، میر نجف و کاظمی زاده، شمس الله. ) « .)1391 تحلیل فضایی نابرابری های منطقه ای میان مناطق مرزی و مرکزی ایران ». فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هشتم، شماره 1، صص 235 - 214 .
- بیات، بهرام. ) 13 88 (. جامعه شناسی احساس امنیت، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
- تاجیک اسماعیلی، سمیه. ) 1391 (. هویت ملی در عصر جهانی شدن. فصلنامه مطالعات رسانه ای، سال هفتم، شماره 18 ، صص 8- 1.
- حاتمی، علی.، احمدی، بختیار. و اسماعیلی، عطا. ) 139 4 (. بررسی عوامل مرتبط با میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان موردمطالعه زنان شهر کرمانشاه. فصلنامه پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال چهارم، شماره 3، صص 121- 103 .
حاجی حسینی، حجت الله.، جلیلوند، محمدرضا.، الیاسی، مهدی و کمالی بیتا. ) 1391(. ارائه مدلی برای بررسی تأثیر فنّاوری اطلاعات بر کیفیت عملکرد سازمان های تولیدی: )پیمایشی درباره خودروسازی سایپا و ایران خودرو(، مدیریت فنّاوری اطلاعات، سال چهارم، شماره 13، صص 44 - 25 .
- حقیقتیان، منصور. و بیات، فاطمه. ) 139 7 (. جهانی شدن فرهنگ و سبک زندگی با رضایت جنسی زنان متأهل شهر زنجان. فصلنامه زن در فرهنگ و هنر، سال دهم، شماره 4، صص 471 - 451 .
- حکیم زاده، رضوان. ) 1389 (. جهانی شدن: بین المللی شدن آموزش عالی و برنامه های درسی میان رشته ای. فصلنامه مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی، سال دوم، شماره 4، صص 17 - 1.
- حیدری ساربان، وکیل. ) « .)1396 تبیین رابطه سرمایه اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی ساکنان مناطق روستایی شهرستان مشکین شهر »، پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال ششم، شماره 62 :17 - 45 .
- حیدری ساربان، وکیل. ) « .)139 5 تبیین رابطه پایداری اقتصادی با احساس امنیت اجتماعی ساکنان مناطق روستایی شهرستان اردبیل »، فصلنامه انتظام اجتماعی، سال هشتم، شماره 4: 58 - 33.
- حیدری ساربان، وکیل. و زیارتی، مینا. ) 1396(. مطالعه و تحلیل اثرات جهانی شدن بر امنیت مناطق روستایی )موردمطالعه: دهستان رودحله، شهرستان گناوه(. پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال پنجم، شماره 20 ، صص 16 4 -.13 7
- رحمانیان کوشککی، مهدی.، زارعی، یعقوب. و استعلاجی، علیرضا. ) 139 7 (. تحلیل برخی مؤلفه های اجتماعی اقتصادی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی؛ موردمطالعه: سکونتگاه های شهری شهرستان سراوان. فصلنامه امنیت پژوهی، سال هفدهم، شماره 61، صص57-89
- رخشانی نسب، حمیدرضا و اسفندیاری مهنی، حمیده. ) « .)1393 تحلیل عوامل مؤثر بر احساس امنیت در بین شهروندان شهر زاهدان )با تأکید بر سرمایه اجتماعی( »، رفاه اجتماعی، سال چهاردهم، شماره 55 ، صص 134 - 109 .
- رضادوست، کریم.، نبوی، سیدعبدالحسن. و نصراللهی قلعه عبدشاهی، حمیدرضا. ) 1395 (. بررسی رابطه میان نگرش های دانشجویان نسبت به جهانی شدن و سبک زندگی؛ موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز. فصلنامه توسعه اجتماعی، سال یازدهم، شماره 2، صص 32 - 7.
- دهقانی، امن. ) 1396 (. تحلیل پیامدهای جهانی شدن بر ابعاد زندگی جوامع عشایری اسکان یافته )مورد پژوهی: کانونهای اسکان عشایری استان فارس(. فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، سال هفتم، شماره 27 ، صص 46 - 35 .
- زنگی آبادی، علی و نسترن، مهین. ) « .)1380 گفتمان تمدن ها، اصولی ترین راهکار دستیابی به توسعه پایدار انسانی با تأکید بر جایگاه استراتژیک ایران »، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 167 و 168 ، صص 31 - 20 .
- سجاسی قیداری، حمدالله.، صادقلو، طاهره. و شهدادی، علی. ) 139 4 (. اثرات جهانی شدن بر تغییرات سبک زندگی در نواحی روستایی. فصلنامه مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی، دوره هفتم، شماره 4، صص 188 - 153 .
- سهراب زاده، مهران.، عباسی، الهام.، سعادتی، موسی و صمدزاده، حسن. ) « .)1396 تبیین جامعه شناختی رابطه بین سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تبریز »، پژوهشنامه نظم و امنیت اجتماعی، سال دهم، شماره 38 : صص 26- 1.
- شاپور، بهیان و فیروزآبادی، آمنه. ) « .)1392 بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهرها )مطالعه موردی: شهر کرمان( »، مطالعات جامعه شناختی شهری، سال سوم، شماره 6، صص 122 - 103 .
- علوی، موسی. ) 1392 (. الگویابی معادلات ساختاری در پژوهش های مرتبط با آموزش علوم سامت: معرفی روش و کاربرد آن. مجله آموزش در علوم پزشکی، دوره سیزدهم، شماره 6، صص 530 - 519 .
- عزتی، نصرالله.، حیدری پور، اسفندیار و اقبالی، ناصر. ) « .)1390 نقش و جایگاه آمایش مناطق مرزی در نظام برنامه ریزی )مطالعه موردی: مناطق مرزی ایران( ». نگرش های نو در جغرافیایی انسانی، سال سوم، شماره 4، صص .179-197
- عندلیب، علیرضا. ) 1380 (. نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، انتشارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکده فرماندهی و ستاد، دوره عالی جنگ.
- غفاری، غلامرضا. ) 139 0 (. سرمایه اجتماعی و امنیت انتظامی، چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه شناسان.
- غفاری، غلامرضا.، کریمی، علیرضا و نوذری، حمزه. ) « .)1391 روند مطالعه کیفیت زندگی در ایران »، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دوره اول، شماره 3: 13 4 - 107 .
- غفاری، غلامرضا و امیدی، رضا. ) 1388 (. کیفیت زندگی: شاخص توسعه اجتماعی، تهران، انتشارات شیرازه.
- قاسمی، فرهاد. ) 1391 (. جهانی شدن و مدل های امنیت منطقه ای در سیستم جهانی. فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هشتم، شماره 3، صص 90 - 60 .
- کریم، محمدحسین.، سردار شهرکی، علی. و حسینی، سید مهدی. ) 1397 (. موانع توسعه روستایی از دیدگاه کشاورزان شهرستان هیرمند. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال هفتم، شماره 1، صص 166 - 149 .
- کریمایی علی.، مرادیان، محسن و عباسی، علی. ) « .)13 89 نقش نیروی انتظامی در تأمین امنیت اجتماعی »، فصلنامه دانش انتظامی، سال دوازدهم، شماره 2، صص 50 - 7.
- کفاشی، مجید. ) 1393(. تأثیر سبک زندگی بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسامی رودهن. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 38 ، صص 52 - 37 .
- متانی، مهرداد.، قل یزاده، نقی.، فلاح، علی و رشیدی، احتشام. ) « .)1396 بررسی نقش انواع رسانه های جمعی در
احساس امنیت اجتماعی شهروندان شهر تهران ». فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال یازدهم، شماره 39: صص 54 -. 37
- محمّدی، جمال.، علی زاده، جابر.، رحیمی، حمزه. و افشاری پور، علی. ) 139 5 (. بررسی تأثیر سطح رضایت از کیفیت زندگی بر احساس امنیت اجتماعی؛ مطالعه موردی: روستا شهر اصلان دوز. فصلنامه پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال پنجم، شماره 3، صص 34 - 21.
- محسنین، شهریار. و اسفیدانی، محمدرحیم. ) 1393(. معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار Smart-PLS . انتشارات کتاب مهربان، چاپ اول، تابستان 1393.
- میرمحمدرضایی، سیده زهرا. و ساروجانی، باقر. ) 139 7 (. نقش جهانی شدن در تغییرات دو دهه اخیر خانواده ایرانی. فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، سال سیزدهم، شماره 44 ، صص 16 4 - 131.
- نجّار زاده، محمد. ) 1391(. تطبیق نظریات جهانی شدن فرهنگ در روستاها بر اساس شاخص های سبک زندگی؛ مطالعه موردی: دهستان برآن جنوبی شهرستان اصفهان. فصلنامه پژوه شهای روستایی، سال سوم، شماره 4، صص .161 -188
- نجّار زاده، محمد. ) 1392(. جهانی شدن فرهنگی و اثرات آن بر سبک زندگی شهری: مطالعه موردی شهر اصفهان. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، سال چهارم، شماره 13، صص 193- 16 5 .
- ندری، غلامرضا. و بخشایش، احمد. ) 139 7 (. بررسی تأثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر امنیت اجتماعی ج. ا. ایران با رویکرد سیاست گذاری. فصلنامه پژوهش های حفاظتی امنیتی دانشگاه جامع امام حسین )ع(، سال هفتم، شماره 25 ، صص 154 - 12 5 .
- نیازی، محسن.، شفایی مقدم، الهام و شادفر، یاسمن. ) « .)139 0 بررسی رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در بین زنان مناطق شمال و جنوب شهر تهران »، فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان، سال دوم، شماره 3: صص 16 0 - 131.
- وظیفه دوست ، حسن و امینی، مهدی. ) « .)1388 بررسی میزان اهمیت شاخص های کیفیت زندگی شهری تهران؛ از دیدگاه مدیران و متخصصان مدیریت شهری »، مطالعات مدیریت شهری، سال اول، شماره 3، صص 18 - 1.
- ویسی، هادی. ) 1392 (. درآمدی بر دولت محلی. چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
- هاشمیان اصفهانی، مسعود. و گرجی، ابراهیم. ) 1386 (. کاربرد شاخص امنیت اقتصادی در تبیین تحوّلات ژئواکونومیکی در فرایند جهانی شدن. فصلنامه ژئوپلیتیک، سال سوم، شماره 1، صص 74 - 50 .
- هزارجریبی، جعفر. ) 1390 (. احساس امنیت اجتماعی از منظر توسعه گردشگری. فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال بیست و دوم، شماره 2، صص 143 - 121 .
- Bardhan, P. (2012). Globalization and rural poverty. World Development, 34(8),
1393-1404.
- Bohnke, P. (2007). “Does Society Matter? Life Satisfaction in the Enlarged
Europe”, Social indicators research, 87(1), PP. 189-210.
- Chandler, D. (2007), the security–development nexus and the rise of ‘antiforeigner
policy. Journal of International Relations and Development, 10(4), PP. 362-386.
- Etemike, L. (2016). Contemporary globalization and the rural economy in Nigeria.
American International Journal of Social Science, 4(3), PP. 14-27.
- Hair, J., Black, C., Babin, J. and Anderson, E. (2010). Multivariate data analysis,
New York: Prentice Hall Publisher.
- Hough, P. (2004). Understanding Global Security, New York: Routledge.
- Jones, A. (2012). The great theorists of globalization. M. Karbassian & H. Advis
Yans (Trans.). Tehran: cheshmeh Publication.
- Mcleod,S.
(2014). Maslow’s Hierarchy of Needs, retrieved from http://www.
simplypsychology.org/maslow.html.
- Nissanke, M. and Thorbecke, E. (2014), Globalization, poverty, and inequality in
Latin America: findings from case studies, World Development, 38(6), PP. 797-
802.
- Schumacker, R.E and Lomax, R.G. (2004). Introduction to Structural Equation
Modeling, A beginner’s guide to structural equation modeling. New Jersey:
Lawrence Erlbaum Associates
- Waters, M. (2010). Globalization, London and New York: Routledge, PP: 65-76.
- Investigate and analyzing the relationship between globaliz
alization and quality of lifF
and sense of social security in the border regions