الگوی ارتقاء تاب‌آوری شناختی مبتنی بر جهاد تبیین در شبکه‌های اجتماعی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

دانشگاه عالی دفاع ملی

10.22034/amn.2026.86.1008

چکیده

الگوی ارتقاء تاب‌آوری شناختی مبتنی بر جهاد تبیین در شبکه‌های اجتماعی

چکیده

جامعه ایرانی در معرض جنگ‌شناختی همه‌جانبه‌ای قرار دارد که هدف آن تضعیف اعتماد عمومی، ایجاد شکاف اجتماعی و در نهایت تسلط بر اذهان و تغییر نظام بدون درگیری نظامی است. شبکه‌های اجتماعی به عنوان اصلی‌ترین بستر اجرای این جنگ، با انتشار انبوه اطلاعات نادرست، تاب‌آوری شناختی جامعه ایرانی را هدف قرار داده‌اند. این پژوهش با هدف ارائه الگویی برای ارتقای تاب‌آوری شناختی مبتنی بر جهاد تبیین در شبکه‌های اجتماعی انجام شده است. نوع تحقیق حاضر، «کاربردی توسعه‌ای» با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا است که با تحلیل متون تخصصی و مصاحبه با خبرگان حوزه‌های امنیت سایبری، علوم شناختی و رسانه انجام پذیرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی پیشنهادی بر پنج رکن استوا است: ۱) تقویت پایه‌های تاب‌آوری شناختی، ۲) اجرای مؤثر و هوشمندانه جهاد تبیین، ۳) مدیریت هوشمندانه و فعال شبکه‌های اجتماعی، 4) مهارت‌های توانمندسازی عملیاتی-سایبری و 5) عوامل فراساختاری؛ این ابعاد در تعامل پویا با یکدیگر، الگویی جامع را شکل می‌دهند که در سطوح خرد، میانی و کلان قابل اجراست. اجرای این الگو از طریق تقویت سرمایه‌های شناختی جامعه و فعال‌سازی ظرفیت جهاد تبیین، می‌تواند سپر دفاعی قدرتمندی در برابر جنگ نرم دشمن ایجاد کند.

کلیدواژه‌ها: تاب‌آوری شناختی، جهاد تبیین، شبکه‌های اجتماعی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model for Enhancing Cognitive Resilience Based on Jihad-e Tabyin in Social Networks

نویسندگان [English]

  • reza seyd
  • hosein sary
  • ehsan kiankhoh
  • reza alidady
National Defense University
چکیده [English]

A Model for Enhancing Cognitive Resilience Based on Jihad-e Tabyin in Social Networks

Abstract

Iranian society is facing a comprehensive cognitive warfare campaign aimed at undermining public trust, creating social divisions, and ultimately dominating mindsets and altering the political system without military engagement. Social media, as the primary battleground for this war, target the cognitive resilience of Iranian society through the mass dissemination of misinformation. This study aims to develop a model for enhancing cognitive resilience based on "Jihad-e Tabyin" (the Struggle of Clarification) within social media. The present research is "Applied-Developmental" in nature, utilizing a qualitative approach and content analysis method, conducted through the analysis of specialized texts and interviews with experts in the fields of cybersecurity, cognitive sciences, and media.

Findings indicate that the proposed model rests on five pillars: 1) Strengthening the foundations of cognitive resilience, 2) Effective and intelligent implementation of Jihad-e Tabyin, 3) Proactive and intelligent management of social media, 4) Operational-cyber empowerment skills, and 5) Meta-structural factors. These dimensions interact dynamically to form a comprehensive model applicable at micro, meso, and macro levels. Implementing this model, by reinforcing society's cognitive capital and activating the capacity of Jihad-e Tabyin, can establish a powerful defensive shield against the soft war waged by adversaries.

Keywords: Cognitive Resilience, Jihad-e Tabyin, Social Networks, Cognitive Warfare, Soft War.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Resilience
  • Jihad-e Tabyin
  • Social Networks
  • Cognitive Warfare
  • Soft War