تحلیل تأثیر به کارگیری زیرساخت‌های مبتنی بر بلاکچین در شبکه‌های مالی بر کاهش آسیبپذیری‌های امنیتی سیستم‌های پرداخت با نقش میانجی خودترمیمی امنیتی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران و گروه مدیریت بازرگانی، موسسه آموزش عالی نبی اکرم(ص)، تبریز، ایران

2 گروه مدیریت ، موسسه آموزش عالی ابرار، تهران، ایران

10.22034/amn.2026.87.1009

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل تأثیر بهکارگیری زیرساختهای مبتنی بر بلاکچین در شبکههای مالی بر کاهش آسیبپذیریهای امنیتی سیستمهای پرداخت با نقش میانجی خودترمیمی امنیتی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد کمّی است. جامعه آماری شامل ۱۲۰۰ نفر از متخصصان حوزههای امنیت سایبری ، معماری سیستمهای پرداخت و فناوری بلاکچین در مؤسسات مالی، بانکها و شرکتهای فناوری مالی ایران بوده که با استفاده از فرمول کوکران ۲۹۲ نفر بهعنوان نمونه انتخاب و درنهایت ۲۸۴ پرسشنامه معتبر تحلیل شد. ابزار سنجش، پرسشنامه محققساخته با ۳۸ گویه و مقیاس لیکرت پنجدرجهای بوده که روایی آن از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ(۸۹۲/۰) و پایایی مرکب (بالاتر از ۹۰/۰) تأیید شده است. دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی و نرمافزار اسمارتپیالاس نسخه ۳ تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد زیرساختهای بلاکچین تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش آسیبپذیریهای امنیتی (ضریب مسیر = ۵۸۴/۰، مقدار t برابر با ۴۳۱/۸ و سطح معناداری کمتر از ۰۰۱/۰) دارند. همچنین خودترمیمی امنیتی نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا میکند بهطوریکه واریانس تبیینشده توسط میانجی برابر با ۳/۴۲ درصد محاسبه گردید. در میان ابعاد بلاکچین، قراردادهای هوشمند⁹ بیشترین تأثیر (ضریب مسیر = ۶۰۱/۰)و اجماع توزیعشده کمترین تأثیر (ضریب مسیر = ۴۶۳/۰)را داشتند. یافتهها پیشنهاد میدهند که مؤسسات مالی با یکپارچهسازی بلاکچین و سامانههای خودترمیم، رویکرد دفاعی پیشگیرانهای در برابر تهدیدات سایبری اتخاذ نمایند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analyzing the Impact of Blockchain-Based Infrastructure Adoption in Financial Networks on Reducing Security Vulnerabilities in Payment Systems: The Mediating Role of Security Self-Healing

نویسندگان [English]

  • SeyedMohammadSadegh MilaniHoseini 1
  • Matineh Moghaddam 2
  • Mohammad Amin Torabi 1
1 PhD in Business Management, Department of Business Management, University of Tehran, Tehran, Iran & Department of Management, University College of Nabi Akram, Tabriz, Iran(
2 Department of Management, Abarar Institute of Higher Education, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The present study aims to analyze the impact of adopting blockchain-based infrastructures in financial networks on reducing security vulnerabilities in payment systems, with the mediating role of security self-healing. In terms of purpose, this research is applied, and in terms of methodology, it is a quantitative descriptive-correlational study. The statistical population consisted of 1,200 experts in the fields of cybersecurity, payment system architecture, and blockchain technology working in financial institutions, banks, and fintech companies in Iran. Using Cochran’s formula, a sample of 292 participants was selected, and ultimately 284 valid questionnaires were analyzed.
The data collection instrument was a researcher-developed questionnaire comprising 38 items measured on a five-point Likert scale. Its validity was confirmed through Confirmatory Factor Analysis (CFA), while reliability was established using Cronbach’s alpha coefficient (0.892) and Composite Reliability (CR) values exceeding 0.90. Data were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) based on the Partial Least Squares (PLS) approach with SmartPLS version 3.

The findings revealed that blockchain infrastructure has a positive and statistically significant effect on reducing security vulnerabilities in payment systems (path coefficient = 0.584, t-value = 8.431, p < 0.001). Furthermore, security self-healing was found to play a significant mediating role in this relationship, accounting for 42.3% of the explained variance.
The results suggest that financial institutions can strengthen their cybersecurity posture by integrating blockchain technologies with self-healing security mechanisms, thereby adopting a proactive and resilient defense strategy against emerging cyber threats.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Blockchain
  • Cybersecurity
  • Payment Systems
  • Security Self-Healing
  • Security Vulnerabilities

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار